Hair cutting is an art of shaping the hair using implements. Both men and women have their different haircuts style depending on their culture, social status, as well as personal taste.
The most important component of cutting is the tool. Various tools like scissors, shears and razors are used for cutting. Each tool results a specific type of cut. A stunning hairstyle can change the look of the individual. It’s not only the tool that changes the look but also a trained mind and a perfect hand.
There are various hair-cutting techniques that vary depending on the hair types and the desired hair-styles. Wet cutting is the most popular cutting technique in the industry because wet hairs are easily manageable. The only disadvantage of wet cutting is that the look changes after drying. Dry cutting is a perfect technique for straight hairs. This determines the actual look of the hair cut. Another technique is wet into dry cutting. In this technique wetting is done followed by dry detailing. Dry detailing is most commonly referred as blow dry.
Today, razor cutting is also in fashion giving the highly textured look. Layer cutting is highly demand and it requires cutting of each layer at a time. This cutting requires an extremely trained hand for a stunning look. The blunt cutting technique is good for any style that requires cutting of one length. Clipper cutting technique is used for cutting men’s hair.
From time immemorial women have been into hairstyling and cutting but today even men are flaunting their hairstyles. Men today are seeped up with various styles like spikes, mullet cut, hair color, buzz cut, etc. Men need to search for a good stylist or a good barber because barbers and cutters know how to cut men’s hair. If they try cutting at home or by any unprofessional barber they may get a crappy cut.
Today, hair segment market is grooming in India and the market value has reached to Rs. 200 crore. Several Indian hair-dressers are going abroad to bring in new techniques and styles. They have an art in their hands to give a stunning and completely different look. Some of our Indian stylists have great demand across the border.
In the late sixties something happened to an american generation that would mark them forever. It is a story of war, the struggle for racial equality and the explosion of counter culture, it was a time when a generation rebelled, and lost its innocence in the fight against injustice. Vietnam was the first ever televised war, and the images were inescapable.
A decade that ended with disillusionment and rage began on a moral high note. Thanks to Rosa Parks and Martin Luther King jr, it seemed the time for racial equality in the US had finally arrived.
There is so much to write about in this era, that it is very difficult to select just one thing to focus on. Even though there is an absurd amount of art and design that stems from this time period. When we talk about the “sixties” all we seem to recognise is the music, psychedelic rock and artists like Janis Joplin and Jimmy Hendrix in particular.
Album art and festival posters however is a good place to start. As music was a force to be reckoned with, so came the album art work and poster designs, hand in hand. One thing that seems to be re-occurring with most of the visual artists at the time is a relation with “Underground Comix”. These were small press or self published comic books, usually socially relevant and satirical in their nature. These depicted content deemed unfit and forbidden to the more strict mainstream media.
Rick Griffin:
When we look up band posters it is hard to avoid finding a Grateful Dead poster somewhere, anywhere. The artist behind these were Rick Griffin. He was an American artist and one of the leading designers of psychedelic posters in the 1960s. His work within the surfing subculture included both film posters and his comic strip, Murphy.
Victor Moscoso:
A Spanish-American artist, Moscoso was the first of the rock poster artists of the 1960s era with formal academic training and experience. After studying art at the Cooper Union in New York and later attending Yale University, he moved to San Francisco in 1959 to study at the San Francisco Art Institute. Here he later became an instructor. He was one of the first of the rock poster artists to use photographic collages in his art work.His art and poster work has continued up to the present and he is a big inspiration to rock poster and album illustrators to this day.
Bonnie MacLean:
Another American artist making a name for her self at the time was Bonnie MacLean. She was born in Philadelphia and graduated from the Penn State University in 1960. She then moved to New York where she worked at the Pratt Institute while attending drawing classes in the evenings. She later moved to San Francisco where she met and worked with a man named Bill Graham, who became famous as the promoter of rock concerts at the Fillmore Auditorium. There she worked alongside another artist by the name of Wes Wilson.
Wes Wilson:
The aforementioned artist Wes Wilson was also one of the leading illustrators of psychedelic posters in the 1960`s. Working with Bill Graham and Bonnie MacLean, he was a big part of promoting venues at the time with posters and illustrative work for musicians and bands. The font and lettering of the posters from this era were created by him. He popularised this “psychedelic” font around 1966 that made the letters look like they were moving or melting. This lettering is still used on newer albums and art works for artists like Foo Fighters, Kyuss Lives and The Queens of the Stone Age. This in turn proves that the psychedelic movement is still influencing artists, especially in the world of metal, desert rock and stoner rock. The style is very much still alive as its own staple.
Modern poster styles:
Posters still influenced by the styles of art work can be traced through homages and inspirations in rock and metal posters from the present all the way back to this era. Several modern posters can be viewed on the web pages of Malleus Rock Art Lab if you should be interested. I personally find a lot of inspiration through their imagery.
Ifirst came across Sir Edwin Arnold’s The Light of Asia in 1976 while preparing for the civil service examinations. A section in the syllabus was dedicated to Gandhian thought; from here, I gathered that this book had had a profound influence on the Father of the Nation. I must confess that I did not go beyond that slight curiosity until 45 years later, when I read Jairam Ramesh’s The Light of Asia: The poem that defined the Buddha. On completing it, I was left amazed by the profound impact this single tome has had in spreading the story of the Buddha and his teachings across the world.
The Light of Asia was seminal because until its publication in the late 19th century, no one in the West knew about the Buddha. Jairam Ramesh’s book captures this brilliantly. I can foresee the book leading not only to a resurrection of Arnold’s chef-d’oeuvre but also creating more awareness about Buddhism in the country of its birth.
This is a “book within a book”, in which the primary story is about The Light of Asia, first published in 1879. It also covers the fascinating life story of Arnold the oriental scholar, poet, linguist, adventurer and Pax Britannica man. Finally, it tells the story of Buddhism through the ages in various forms and how it totally disappeared from India.
The Light of Asia is itself a translation of the Lalitavistara, meaning “the play in full”, a Sanskrit Mahayana Buddhist Sutra on the Buddha’s life and his teachings. Translating intricate thoughts is not an easy task, more so when it is in verseform. Arnold manages to it do so well even though he was not recognised as one amongst the top poets of his time.
A similar effort that I am aware of is “84,000: Translating the words of the Buddha”, a project helmed by Dzongsar Khentse Rinpoche. As part of this project, the Lalitavistara has already been translated into English in 2013 and the rest of the 108-volume Kangyur [Words of the Buddha] is under way. A group of international scholars are working on it, yet it is not definite whether their version will be able to capture the real meaning of what the Buddha had said. Different people see the elephant differently, depending upon their past experiences and perceptions. My respect for Arnold only grows when I realise the amount of confidence and effort it needed to undertake this work single-handedly.
Jairam Ramesh’s writing is full of rich information, mined diligently from literature across the world, including the latest doctoral theses by researchers. This outstanding work proves that he is an academic first, an inkling I had while setting up the Indira Gandhi Centre for Sustainable Development at the Somerville College in Oxford in 2013, where I found that he was respected as a scholar and a researcher in his own right. He is indeed an academic disguised as a politician, although it is generally the other way round!
The historical Buddha
Personally, the book evokes the same feeling of wonder and disbelief I had while reading Ten Thousand Miles without a Cloud by Sun Shuyun or The Buddha and the Sahibs by Charles Allen, which Jairam Ramesh also refers to. The story of the historical Buddha would have been forgotten had it not been for Xuanzang (Hiuen Tsang), who diligently recorded his travels in India in the 7th century.
On the basis of his records, British archaeologists in the 19th century such as Sir Williams Jones, James Princip and Alexander Cunningham worked to link Buddha as a living person to Lumbini, Bodh Gaya, Sarnath and Khushinara where his birth, enlightenment, first sermon and death respectively took place.
Jairam Ramesh’s book deftly highlights the fact that if the 19th-century rediscovery of the historical Buddha was done by archaeologists, it was The Light of Asia that actually led to the awareness and spread of Buddhism across the world from Japan to the United States. The poem has since been translated into 13 European and 14 South Asian languages. Similarly, Arnold’s other poem, “Song Celestial”, published in 1885, introduced to the West the Bhagavad Gita, which until then was an unknown chapter in the Mahabharata, and made it world-famous.
The book also brings home the power of poetry over prose. With his poetic rendition of the life and teachings of the Buddha, Arnold achieved what the scholars of the Royal Asiatic Society and the archaeologists could not. Interestingly, in Tibet in the 8th century, it was Guru Padmasambhava the tantric and poet who spread Buddhism, rather than Santarakshita the scholar who had spent several years in Tibet before him trying to achieve the same.
Until I read Jairam Ramesh’s book, I did not realise the extent of influence TheLight of Asia had on the leaders of the nation’s freedom struggle, be it Mahatma Gandhi, Bal Gangadhar Tilak, Jawaharlal Nehru or B.R. Ambedkar. The Theosophical Society, founded by Madame Helena Blavatsky and Colonel Olcott, also had ardent admirers of the book and has also published several editions of the book from time to time. Others who were influenced by The Light of Asia include Swami Vivekananda, Rabindranath Tagore, Rajkumari Amrit Kaur, eminent literary personalities such as Rudyard Kipling, W.B. Yeats, T.S. Eliot and Leo Tolstoy, as well as scientists like C.V. Raman and Dmitri Mendeleev, not to forget Andrew Carnegie, the richest man of his time.
In the context of understanding the nature of Buddhism today in India, it would not have been too much of a digression if some space had been dedicated to the historic linkage of Tibetan Mahayana Buddhism to the Nalanda tradition of India, about which the Dalai Lama never fails to remind both his own people as well as Indians. This would have been apt as the foreword of the book itself has been written by the Dalai Lama.
Buddhism was introduced in Tibet in the 8th century thanks to Santarakshita, the renowned Indian scholar from Nalanda University in Bihar, who also established Tibet’s first monastery, Samye Gonpa, in the 8th century. Over time, many monasteries were established throughout the country and a rigorous system of cultivating intellectual mastery of philosophy, logic, psychology—inner and outer sciences—was developed based on what they learnt from the Nalanda masters.
Few of us are aware that although we lost many of our valuable Pali and Sanskrit texts in Nalanda to the wanton destruction caused by the forces of Bakhtiyar Khilji in 1202, many were taken to safety in Tibet where they were preserved and translated into Tibetan. It has now come full circle as these texts are back in India after more than a thousand years, thanks to the Dalai Lama who set up mirror institutions of Tibet’s famed monastic universities of Gaden, Drepung, Sera, Tashi Lhunpo, Namgyal, Rato, Gyuto and Gyume in Tibetan refugee communities established in Mundgod and Bylakuppe in Karnataka. It is in our interest to unlock the rich wisdom and knowledge of our ancient past by translating those texts back into Indian languages.
Unfortunately, apart from the Central Institute of Higher Tibetan Studies, Varanasi, no serious work is being undertaken in this vital area. The Nalanda University, initiated by the Ministry of External Affairs, has only the name in common with this great tradition. Nothing makes one guiltier than a visit to the State Museum at Patna where a treasure trove of Tibetan texts and artefacts, brought from Tibet by the writer Rahul Sankrityayan under challenging circumstances in the 1930s, lie gathering dust and in utter neglect.
Mahabodhi temple
An aspect which has been well highlighted by the author is about the issue of the control of the Mahabodhi temple in Bodh Gaya which was with the Hindu mahants. It was the dogged persistence of Arnold, who was one of the first to raise the issue with his fellow Englishmen in power, that eventually culminated in the mahants’ partial sharing of responsibilities with Buddhists in 1954. Angarika Dharampala, a Bikkhu from Sri Lanka whose statue is prominently seen at Sarnath, also had a major role to play. As a child, I was a silent witness to several heated discussions in our house on this issue as my grandfather was a member of the Mahabodhi Society as well as the President of Himalayan Buddhist Society which caters to the Himalayan regions of Ladakh, Lahaul Spiti, Pangi, Zanskar and Rupshu. This is an ongoing matter and one hopes that in the years to come, the control of the Mahabodhi temple will be passed on completely to the Buddhists. If matters can be resolved as in the case of Ayodhya temple, one has all the reasons to hope that in the case of Mahabodhi temple, too, the innate sense of human goodness will eventually prevail, paving the way for a permanent resolution of the issue.
Lastly, the book takes us to the important point of Hinduism–Buddhism interface and its effect on each other. Though Hinduism eventually managed to assimilate Buddhism into its fold by tactfully recognising Buddha as an avatar of Vishnu, Hinduism, too, was not the same again as many of the doctrines of Buddhism like ahimsa, vegetarianism, emphasis on inner realisation, ethical living and equality of all human beings became an integral part of Indian society which are cherished even today.
Ashok Thakur is former Secretary, Ministry of Human Resource Development, Government of India, and a Buddhist from Lahaul Spiti, Himachal Pradesh.
* Bài thơ viết về nhà thơ Thanh Tâm Tuyền (vẽ chân dung bằng chữ). Trước khi vượt biên, tôi có gửi lại anh, vì biết rằng đi là đi mãi, không có ngày trở lại. Cái tâm trạng vượt biên hồi đó rất kỳ lạ, ngay cả cái sống chết cũng còn không màng nữa là những chuyện khác. Sở dĩ tôi không đề tên anh vì lúc đó, anh là nhà thơ nổi tiếng, còn tôi chỉ là một người bình thường
Nhà thơ Thanh Tâm Tuyền là một đàn anh thân thiết với tôi. Bây giờ nhớ lại, và đọc lại bài viết của nhà phê bình Đặng Tiến sau đây:
Nhà thơ, nhà văn Thanh Tâm Tuyền qua đời trưa ngày 22 tháng 3-2006, tại thành phố Saint Paul, Minnesota, Hoa Kỳ, thọ 70 tuổi.
Thanh Tâm Tuyền là một tác gia chính yếu đã làm mới nền văn học miền Nam, trước 1975, và góp phần tạo nên một khúc quành cho văn học Việt Nam nói chung trong nửa sau thế kỷ 20. Ông đã làm mới câu thơ, bài thơ, ý thơ và quan niệm thi ca Việt Nam. Ông cũng làm mới câu văn xuôi, cách kể chuyện bắt đầu từ truyện Bếp lửa.
Ông du nhập nghệ thuật phương Tây bằng cách đọc trực tiếp, không kinh qua trường học Pháp thuộc như các nhà văn nhà thơ lúc trước. Ảnh hưởng phương Tây do đó có tính cách trực tiếp, tự do và sáng tạo. Ngược lại, ông có khả năng thiết lập quan hệ hữu cơ và mật thiết giữa các bộ môn văn học và nghệ thuật: Thơ, Văn, Nhạc, Hoạ, như ở các nước phương Tây.
Về nội dung chính yếu, chất liệu trong thơ văn Thanh Tâm Tuyền là ý thức thất bại. Thất bại của con người trước định mệnh nói chung, cụ thể là sự bất lực của giai cấp trí thức tiểu tư sản Việt Nam trước thời cuộc. Viết văn, làm thơ, làm nghệ thuật nói chung, là cố gắng vượt qua sự thất bại đó, biến nó thành nghệ thuật.
Thanh Tâm Tuyền là người sâu sắc, uyên bác, tài hoa, nghiêm túc, tư cách và tiết tháo.
Thanh Tâm Tuyền tên thật là Dzư văn Tâm, sinh ngày 13 (có nơi ghi 15) tháng 3 năm 1936, tại Vinh, Nghệ An. Trong bài «Thơ mừng năm tuổi», làm năm Nhâm Tý 1972, ông đã kể chi tiết tiểu sử [1] . Từ 1952, ông đã đi dạy học, trường Minh Tân, Hà Đông và có truyện đăng báo Thanh Niên, Hà Nội.
Sau đó, hoạt động trong Tổng hội Sinh viên Hà Nội, cùng với những người sẽ trở thành bạn văn nghệ về sau: Doãn Quốc Sỹ, Nguyễn Sỹ Tế, Trần Thanh Hiệp, cùng chủ trương nguyệt san Lửa Việt, rồi vào Nam.
Tại Sài Gòn, 1955, ông viết cho các tuần báo Dân Chủ, Người Việt và nổi tiếng từ những tác phẩm đầu tay, tập thơ Tôi không còn cô độc, 1956, và truyện Bếp lửa, 1957. Thời điểm này, ông tích cực tham gia biên tập báo Sáng Tạo (1956-1960) do Mai Thảo đứng tên, và ông thường được xếp vào «nhóm» Sáng Tạo, có ảnh hưởng lớn trên văn học miền Nam suốt một thập niên.
1962, bị động viên vào Trường Sĩ quan Thủ Đức, được giải ngũ, rồi tái ngũ trong Quân lực Việt Nam Cộng hoà, phụ trách chủ yếu việc huấn luyện văn hoá, «tám năm quân ngũ chưa nổ một phát súng với địch» (1972), cấp bực cuối cùng là đại uý. Sau 1975, bị bắt đi học tập, trong hơn mười năm, tại nhiều trại cải tạo miền Bắc. Cuổi cùng sang định cư tại Hoa Kỳ từ đầu thập niên 1990. Ông qua đời vì ung thư phổi, tại nơi cư ngụ.
Thanh Tâm Tuyền là tác giả khoảng mười đầu sách; ba tập thơ: Tôi không còn cô độc (1956), Liên – Đêm – Mặt trời tìm thấy (1964, Sài Gòn), Thơ ở đâu xa (1990, Mỹ). Ba truyện: Bếp lửa (1957), Khuôn mặt (1964), Dọc đường (1967). Ba tiểu thuyết: Cát lầy (1966), Mù khơi (1970), Tiếng động (1970). Một vở kịch ngắn: Ba chị em (1965). Một phiếm luận Tạp ghi (1970). Ông còn nhiều tác phẩm chưa xuất bản, ví dụ như tiểu thuyết Ung thư đăng nhiều kỳ trên báo Văn, từ 1964, là một tác phẩm quan trọng.
Miền Nam Việt Nam những năm 1955 -1960 bừng lên một sinh khí văn hoá. Hằng triệu người từ Bắc di cư vào Nam, những người từ nông thôn bước vào, hay trở về thành thị sau chiến tranh, tình hình an ninh và giá cả ổn định, các trường trung và đại học phát triển, sách báo, điã nhạc, nhập khẩu ào ạt với giá rẻ nhờ ngoại viện. Thơ Thanh Tâm Tuyền xuất hiện trong bối cảnh đó. Ít người mua và cầm trong tay tập thơ Tôi không còn cô độc, nhưng nhiều người, nhất là giới thanh niên, đọc thơ ông trên tạp chí Sáng Tạo, bên cạnh thơ hiện đại khác của Tô Thuỳ Yên, Quách Thoại, Nguyên Sa, Trần Thanh Hiệp, Người Sông Thương.
Người đọc theo dõi, tìm hiểu, chứ thật sự yêu thích thì không nhiều; cũng có người, có bài báo chê trách là thơ lập dị, bí hiểm, hũ nút.
Mười lăm năm sau, 1973, khi sự nghiệp thơ văn Thanh Tâm Tuyền đã an vị, báo Văn đã ra một số đặc biệt về đề tài này, ngày nay là tư liệu hiếm quý. Trên báo này, Lê Huy Oanh, nhà biên khảo chuyên về thơ, có hai bài: một bài kể lại quá trình tiếp xúc thơ Thanh Tâm Tuyền, từ chỗ ghét bỏ đến yêu thích; một bài giải thích «lối thơ Thanh Tâm Tuyền» qua bài «Phục sinh» nổi tiếng trong sự khen chê, với những câu: «Tôi buồn khóc như buồn nôn… Tôi buồn chết như buồn ngủ…»
Tôi không còn cô độc có lẽ chỉ là lời tâm nguyện như khi nhà thơ nói «tôi gọi tên tôi cho đỡ nhớ», hay «có người cầm súng bắn vào đầu / đạn nổ nhịp ba / không chết». Người đọc bực mình vì những lời lạ lẫm như thế thì ít, nhưng nhiều người phẫn nộ vì lời thách thức in ở đầu sách:
«Ở đây tôi là hoàng đế đầy đủ quyền uy. Bởi vì người vào trong đất đai của tôi, người hoàn toàn tự do. Để cai trị tôi có những luật lệ tinh thần mà người phải thần phục nếu người muốn nhập lãnh thổ. Người hoàn toàn tự do. Và có thể ném cuốn sách ra cửa sổ.»
Lê Huy Oanh kể lại rằng: «Trước đó tôi đã quẳng tập thơ qua cửa sổ, rồi lại nhặt lên, trân trối nhìn nó một hồi lâu trước khi từ từ, rất từ từ ấp nó vào ngực» (báo Văn đã dẫn, tr. 8). Dĩ nhiên đây là cách nói tượng trưng.
Trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp, Thanh Tâm Tuyền nhất định phải biết câu thơ phá thể thời 1946, như «Nhớ máu» của Trần Mai Ninh, «Đèo cả» của Hữu Loan, «Sáng mát trong như sáng năm xưa» của Nguyễn Đình Thi. Nhưng dù phá thể, câu thơ này vẫn còn giữ vần điệu. Thanh Tâm Tuyền phá vỡ cái vỏ ngữ âm của câu, hay bài thơ: loại trừ vần, không theo nhịp của ngôn ngữ, xáo trộn thanh điệu bằng trắc; muốn như thế, ông phải sắp xếp lại ý tưởng, hình ảnh, để làm mới ngôn ngữ. Thơ xưa đem tư tưởng ra «diễn ca», còn Thanh Tâm Tuyền tháo gỡ guồng máy ngôn ngữ ra từng bộ phận rồi lắp ghép lại thành những chức năng mới, trong văn bản mới.
Dựa trên lời Nietzsche, ông gọi đây là quan niệm nghệ thuật Dionysos đối lập với quan niệm Apollon, «nghệ thuật phá vỡ những hình thức sẵn có hỗn loạn trong những niềm cảm xúc, một nghệ thuật của say sưa, một vẻ đẹp hãi hùng mọi rợ, nghệ thuật bắt nguồn từ một nhân sinh quan bi thảm».
Câu này trong bài «Nỗi buồn trong thơ hôm nay», Thanh Tâm Tuyền viết năm 1955 – khi ông 19 tuổi – là một văn kiện cơ bản, trong lý luận về thơ. Trong chừng mực nào đó, nó tiếp nối bài «Mấy ý nghĩ về thơ» của Nguyễn Đình Thi năm 1949, về nguyên tắc và lý thuyết. Về mặt nội dung và thực tiễn sáng tạo, Thanh Tâm Tuyền đi xa hơn.
Chất hiện đại trong thơ ông một phần do ảnh hưởng thơ thế giới, chủ yếu là thơ Pháp, từ Rimbaud, Lautréamont đến Apollinaire, nhất là thơ siêu thực của nhóm Bréton, Eluard, mà ông tiếp thu trực tiếp, mà không kinh qua nhà trường Pháp thuộc như thế hệ đi trước. Thanh Tâm Tuyền không học đúng bài bản như Xuân Diệu, Vũ Hoàng Chương, cho nên tự do hơn. Xuân Diệu, về già, vẫn mơ ước làm một Ronsard. Thanh Tâm Tuyền thạo tiếng Pháp, ham đọc, nên tiếp xúc được với nhiều tác giả trên thế giới từ Gorki, Plekhanov, Marx, Trosky đến những tác giả mới hơn như Laurence Durrell hay Solzhenitsyn qua tiếng Pháp. Từ đó, thơ ông có chất quốc tế, trong nền Cộng hoà Thế giới:
Các anh Cộng hoà đã chiến đấu cho Tây Ban Nha Xứ sở Lope de Vega Garcia Lorca Một Bréton tình điên còn nức nở Mà Hy vọng Malraux còn thổn thức Và mãi Ernest còn tiếc thương Andalousie đói quên khiêu vũ Việt Nam ốm yếu quên ca dao
Câu «quốc tế ca» của Thanh Tâm Tuyền nhiều người thuộc nhất có lẽ là hai câu đầu dùng làm tựa đề cho bài thơ, đăng trên báo Sáng Tạo, số 4 tháng Giêng 1957:
Hãy cho anh khóc bằng mắt em Những cuộc tình duyên Budapest
Bài này làm vào tháng 12-1956, một tháng sau khi Hồng quân Liên Xô, nhân danh khối liên minh quân sự Warszawa tràn ngập Hungary và thủ đô Budapest. Sau đó ông còn làm tiếp «Bản anh hùng ca Budapest» cũng đăng trên Sáng Tạo.
Thanh Tâm Tuyền chưa bao giờ ra khỏi Việt Nam cho đến ngày sang Hoa Kỳ định cư vĩnh viễn. Nhưng thơ ông đầy những thành phố: Warszawa, Berlin, Bình Nhưỡng, Bắc Kinh, Moskva, Praha, Paris, Madrid, Brussel, Genève. Nhưng không có lũy tre, con đò, bờ dâu, nương sắn. Thơ Thanh Tâm Tuyền là thơ thành phố: thơ Pháp, đến Prevert là hoàn toàn đô thị hoá; thơ Việt Nam, đến Thanh Tâm Tuyền cũng quành vào đô thị. Xưa kia, Nguyễn Bính đã mơ Phường chèo làng Đặng; gần hơn, Đinh Hùng còn nhớ tháng giêng quê bạn hội đêm rằm; đến Thanh Tâm Tuyền «Tôi không còn cô độc» là tên một bài thơ dưới dạng hợp xướng hiện đại, với nhiều giọng hát, và có giọng thi sĩ:
Tôi đã chết nghẹn ngào ôm tình yêu tự do chật ngực tôi chết và chối từ đừng ai gọi tôi là thi sĩ (…) Hôm nay tôi dự hội hôm nay dùng mắt nhìn hôm nay dùng lời dịu cô độc phút tan tành tôi không còn cô độc
Ông già: tôi không còn cô độc
Hợp xướng: tôi không còn cô độc
Em gái: tôi không còn cô độc
Hợp xướng: không ai còn cô độc không ai còn cô độc
Thơ Thanh Tâm Tuyền khi ngân vang hợp xướng, khi u uẩn tiếng kèn đồng:
Một người da đen một khúc hát đen Bầu trời đen sâu không cùng
Những dòng nước mắt:
Xé nát thân thể bằng tiếng kèn đồng Bằng giọng của máu của tuỷ của hờn bắt đầu ngày tháng Giữa rừng không lối rừng mãi trống không (…) Vì blues không xanh, vì điệu blues đen Trên màu da nức nở
(«Đen», Sáng Tạo, số 8, tháng 5-1957)
Thơ Thanh Tâm Tuyền, tự nó, là một thế giới, và đồng thời một không gian nhìn ra thế giới. Đây là đặc tính của thơ Thanh Tâm Tuyền, ở những nhà thơ khác dù rất hiện đại, cũng không có, hoặc không rõ nét. Ví dụ trong thơ Tô Thuỳ Yên, chủ yếu ta thấy thảm kịch Việt Nam; thơ Lê Đạt chủ yếu phản ánh tâm cảnh người dân châu thổ Sông Hồng; thơ Dương Tường đưa vào nhiều tiếng nước ngoài, thảnh thót giọt mưa dương cầm tím mộng scheherazade, vẫn là cái liếc nhìn ra thế giới, không phải là tầm nhìn sâu thẳm, xâu xé, xoáy vào thân phận làm người, chủ yếu là người nhược tiểu. Nói như vậy, không có ngụ ý rằng thơ Thanh Tâm Tuyền nhẹ tính cách dân tộc. Phân biệt dân tộc với nhân loại là phiến diện: trong thế giới có Việt Nam và trong Việt Nam có thế giới. Trong «Guernica» của Picasso có Bến Tre, trong tranh khắc gỗ đình làng Việt Nam có Picasso. Tôi nói thơ Thanh Tâm Tuyền trong hình thức và nội dung là một bước ngoặt trong nghệ thuật và tâm thức Việt Nam là vậy.
Tuy nhiên cũng phải ghi nhận với ít nhiều tiếc rẻ là lối thơ Thanh Tâm Tuyền không có người thừa kế. Bản thân Thanh Tâm Tuyền về sau, trong tập Thơ ở đâu xa cũng trở về với những thể thơ truyền thống. Nhưng đây là những bài thơ làm trong lao lý, trong những hoàn cảnh đặc biệt, không cho phép chúng ta suy diễn về lý thuyết. Dù sao ông đã mở ra những chân trời mới và cách tân quan niệm thi ca.
Câu thơ, bài thơ mới, đọc qua thấy ngay. Câu văn, cuốn truyện mới, khó nhận ra hơn. Người bình luận phải phân biện: mới so với cái gì, và mới ra sao. Nhưng điều cụ thể nhất lại là: người đọc đương thời có nhận ra nét mới ấy không?
Thưa rằng có. Nhà văn Nguyễn Quốc Trụ, 1973, trên báo Văn, số đặc biệt Thanh Tâm Tuyền đã dẫn, có một bài viết căn cơ trình bày giá trị, nghệ thuật và tính chất súc tích của truyện Bếp lửa, 1957. Ông trích dẫn cặn kẽ nhiều văn bản, nhiều tham khảo, để lại một chứng từ chính xác [2] .
Tôi còn một chứng từ riêng: bạn tôi là Đinh Ngọc Mô, nhiều người biết vì có thời phụ trách mục Đố vui để học trên truyền hình Sài Gòn, quen nhau từ 1965 tại Đà Lạt, gặp lại nhau 1970 tại Paris. Lúc ấy, Mô sống vất vả, lang bang, đi đàn hát trong các nhà hàng Việt Nam để mưu sinh. Một tối về khuya, dọc Boulevard des Italiens, Mô đã đọc thuộc lòng cho tôi nghe những trích đoạn dài của Bếp lửa mà anh tâm đắc và cho là tân kỳ. Thuộc thơ Thanh Tâm Tuyền đã là khó, thuộc văn xuôi lại không dễ. Vắng tin nhau khá lâu, có người mách là Mô đã qua đời, đã tự tử bên Canada. Tôi không muốn tin, nhưng mỗi lần mở truyện Bếp lửa, là tôi tìm lại những đoạn Mô đã đọc, cho đến bây giờ sách đã vàng ố, tả tơi, rách nát như cuộc đời của chúng tôi. Trước khi kể lại chuyện này, tôi rà lại tin tức, thì bè bạn bốn bể năm châu đều xác nhận chuyện buồn. Mà tôi vẫn chưa tin, và muốn hỏi Mô: Mô ơi, thật à? Cậu ấy vui tính, hay đùa.
Bạn đọc cho là tôi lạc đề. Thân tình thì biết tôi chỉ mới lạc dòng, lạc giọng, mà không lạc đề.
Tiềm năng độc giả thời đó là học sinh trung học: sinh viên đại học chưa nhiều. Và chúng tôi thiếu sách để đọc. Văn chương quốc ngữ thời đó, bỏ ra một kỳ nghỉ hè, có thể đọc hết toàn bộ.
Sách Tự Lực, Vũ Trọng Phụng thì đọc cả rồi… Các tác gia ở lại miền Bắc ít được tái bản. Và chúng tôi khao khát cái mới, các truyện ngắn của Doãn Quốc Sỹ, Dương Nghiễm Mậu, Mai Thảo, Thao Trường. Những «Chiếu hoa cạp điều», với «Hương gió lướt đi». Thậm chí, chúng tôi còn bất công với cái cũ: tạp chí Văn hoá Ngày nay của Nhất Linh bán chạy được hai số, rồi thôi. Đoán già đoán non: các vị Đinh Ngọc Mô, Nguyễn Quốc Trụ, cũng như tôi, đã đọc Bếp lửa trên ghế trường trung học, trước khi hư thân mất nết ở nơi khác.
Bếp lửa là một truyện vừa, vừa một trăm trang. Thanh Tâm Tuyền viết liền mạch, rất nhanh, trong vài tháng, xong tháng 10-1956, đưa đi kiểm duyệt và xuất bản ngay [3] . Không có độ lùi để sửa chữa. Sau này, khi tái bản, ông muốn sửa chữa, nhưng không làm được và viện dẫn Malraux: người ta không viết lại được một cuốn sách. Nhưng có một truyện ngắn «Đại lộ», nội dung na ná, in lại trong tập truyện Khuôn mặt, 1964.
Truyện được viết từ ngôi thứ nhất «tôi». Người kể, «tôi» tên Tâm, cùng tên với tác giả, đi dạy học tại một trường Công giáo tại Bắc Ninh, còn tác giả dạy tư thục ở Hà Đông, khoảng 1952.
Tuy nhiên Bếp lửa không phải là tự truyện, đại khái như tác phẩm Kẻ dưng, l’Etranger của Albert Camus, bắt đầu bằng câu nổi tiếng: «Hôm nay mẹ tôi mất», nhưng chính bà mẹ Camus lại sống lâu hơn tác giả. Trong Bếp lửa, Tâm mồ côi bố từ nhỏ, sau đó mồ côi mẹ, trong khi bà cụ tên thật là Thạch Thị Kim thọ rất lâu, ở Long Khánh. Tính cách mồ côi ở đây là một ẩn dụ, như ở Kẻ dưng hay Cũng đành của Dương Nghiễm Mậu sau này.
Không phải là tự truyện, nhưng Bếp lửa phản ánh tâm trạng tác giả, và một số thanh niên đồng lứa vào thời điểm trước hiệp định Genève, 1954, tại Hà Nội, và vùng phụ cận dưới sự kiểm soát của Pháp. Chủ yếu là những nét chấm phá nhẹ nhàng, nhưng rất sắc về tâm thức chính trị của con người lúc đó qua những nhân vật: ông Chính, đảng viên Quốc dân Đảng, còn hoạt động; Bảo có tham dự phong trào Ngũ xã nhưng nay đã tuyệt vọng; Đại say đắm chủ nghĩa mác-xít và chuẩn bị ra khu; Hoà nhân viên Phòng nhì; Ngọc hoàn toàn hư vô và chối từ tổ quốc… Giữa họ là những nhân vật nữ, hiền lành, vô tội, như chị em Thanh và Minh, em họ Tâm; Hạnh; Thịnh vào ra giữa hai vùng… Còn Tâm? Anh xê dịch giữa đám người đó, không thân không sơ, và nói như Meursault, nhân vật Kẻ dưng: không biết rõ mình muốn gì, nhưng biết rõ những điều mình không muốn. Khi Tâm bị ông hiệu trưởng cho thôi việc, «ngạc nhiên một chút rồi rửng rưng ngay. Tôi không hỏi vì cớ gì ông muốn tôi nghỉ việc cũng như ông đã quên không nói cho tôi biết… Tôi cũng chẳng buồn quan tâm. Tôi nhẹ nhõm vô cùng và ngủ một giấc rất say» (tr. 90).
Trong thế giới ấy, quan hệ tình cảm cũng mong manh, sắc sắc không không, như giữa Tâm và Thanh, một cô em họ, cũng mồ côi cha mẹ. «Đôi khi tôi nghĩ tôi có thể yêu Thanh và che chở cho Thanh, giây thân thích giữa cúng tôi không đáng kể (…) nhưng chưa bao giờ tôi nói ý nghĩ của tôi cả» (tr. 12).
Quan hệ tính dục cũng nhẹ nhàng thôi. Tâm gặp lại Hạnh, một cô bạn học cũ, đi cùng một chuyến xe chở hàng từ Bắc Ninh về Hà Nội. «Đến Hà nội, mưa lớn hơn, chúng tôi cùng đi ăn cơm với nhau. Và đêm ấy tôi ngủ với Hạnhở khách sạn» (tr. 72). Chấm dứt chương 4. Bước sang chương 5: «Tôi có cùng về Hà Nội với Hạnh một vài lần. Gần nhau, tôi nhận thấy chiến tranh – hay chỉ cần sự đe doạ của chiến tranh, tổng quát là sự khủng bố tinh thần – đã thổi vào máu Hạnh sự say đắm nhiệt tình trong yêu đương (…). Sau mỗi lần như thế, khi lấy lại bình thường, Hạnh có vẻ ngượng ngùng. Có một lần nằm cạnh tôi, Hạnh nắm tay tôi để lên ngực nàng nói: Anh có khinh em không?» (tr. 76).
Dĩ nhiên là các vị Nam Tào văn truyện kiêm Bắc Đẩu lịch sử sẽ có người bắt bẻ, hạch hỏi: chiến tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, hay bảo vệ tự do, chỉ có kích thích tính dục người phụ nữ hay sao? Bếp lửa là một trước tác nghệ thuật, và Thanh Tâm Tuyền đã có lần nói: «Người nghệ sĩ đưa sinh mệnh mình để đảm bảo sự thành thật của tác phẩm», thì ắt không buồn quan tâm đến những vấn nạn ấy. Điều chúng ta ghi nhận là nét hững hờ, lãnh đạm của Tâm đã thổi dạt Bếp lửa trôi xa, không những với Dòng sông Thanh Thuỷ của Nhất Linh mà còn xa với Khu rừng lau của Doãn Quốc Sỹ hay Thần Tháp Rùa của Vũ Khắc Khoan đồng hội đồng thuyền.
Một thắc mắc, nhỏ thôi: không khí Hà Nội khoảng 1950-1952 nhất định phải khác xa không khí Sài Gòn 1970-1972. Nhưng về cơ bản, tâm lý thanh niên trí thức có khác nhau nhiều không?
Ngày nay, ngọn lửa chiến tranh vẫn còn tàn phá nhiều nơi trên thế giới; và giữa tiếng kêu la thất thanh của trẻ con, vẫn có lời vinh danh Thượng Đế. Trong Bếp lửa, Thanh Tâm Tuyền đã viết «theo tôi có những lúc người ta cần giải quyết giữa người và người và Thượng Đế không nên có mặt ở lúc ấy (…) Thượng Đế đã bị lôi kéo vào tấn thảm kịch riêng tư của loài người và chỉ có thể thoát ra với sự thất bại» (tr. 67).
Tại Việt Nam, một dải đất còm cõi đau thương, năm 1956, một thư sinh mặt trắng, 20 tuổi, đã viết dõng dạc được một câu như thế, kể cũng là lời tiên tri lạ lùng và cao siêu đấy chứ?
Về phong cách, Bếp lửa là một tác phẩm làm mới văn chương chữ nghĩa theo nhận định của Nguyễn Quốc Trụ trong bài đã dẫn. Vậy mới, là so với cái gì, và mới ra sao?
Trong một bài viết tưởng mộ Nguyễn Đức Quỳnh, tác giả Thằng Kình, Thanh Tâm Tuyền 1974 đã viết: «Cùng với Những ngày thơ ấu của Nguyên Hồng, Thằng Kình là quyển tiểu thuyết quan trọng đối với tôi. Đó là quyển sách đã vỡ lòng, đã mở mắt (…) Tôi không phải là người của một vài quyển sách. Trước và sau khi đọc Thằng Kình, Những ngày thơ ấu, tôi đã đọc hầu hết tiểu thuyết Việt Nam, tôi hiểu được giá trị, tôi cảm được cái hay của nhiều tác giả khác nhưng chỉ có hai tác giả Nguyễn Đức Quỳnh và Nguyên Hồng gây được ở tôi lòng ngưỡng mộ. Văn chương phát sinh từ lòng ngưỡng mộ. Nên tôi không bao giờ quên ơn người đã khơi dậy lòng ngưỡng mộ nơi tôi». [4]
Một lời tình tự như vậy, ở một người ít tự sự như Thanh Tâm Tuyền là quý hoá, là một chìa khoá đưa ta vào thế giới tiểu thuyết, mối hạnh phúc đau đớn, bắt đầu từ Bếp lửa, rồi đến Khuôn mặt, Dọc đường, Cát lầy, Ung thư, Mù khơi, Tiếng động…
Đối với Thằng Kình (1942, Hàn Thuyên, Hà Nội), niềm ngưỡng mộ có lẽ dừng lại ở nội dung mới lạ của tác phẩm, thêm chút tình riêng với tác giả. Chứ nhân vật Kình, khỏe mạnh, tự tin, tích cực, rất xa với nhân vật truyện Thanh Tâm Tuyền; hành văn rậm rạp của Nguyễn Đức Quỳnh cũng xa với lối viết trần trụi trong Bếp lửa.
Gần nhau hơn là Những ngày thơ ấu, Nguyên Hồng viết năm 1938, khi 20 tuổi, như trường hợp Bếp lửa, dưới dạng tự truyện ở ngôi thứ nhất. Bằng giọng văn đơn giản, Nguyên Hồng kể lại tuổi thơ cơ cực, một cách thành thực, như chuyện người mẹ ngoại tình bị gia đình nhà chồng hắt hủi mà đứa con một mực yêu thương. Nhưng cơ bản thì hai truyện khác nhau: Những ngày thơ ấu là tự truyện của một người, dĩ nhiên là mang nét xã hội; Bếp lửa là truyện một thế hệ thanh niên ưu thời mẫn thế, mang nặng chất trí thức và chính trị. Nguyên Hồng viết đơn giản, nhưng thỉnh thoảng vẫn có những đoạn văn chương, ví dụ ngay ở chương I (Tiếng kèn): «Những buổi chiều vàng lặng lẽ… Buổi chiều nào cũng vậy…», không hề có trong Bếp lửa. Và trong một bài báo, «Nhân nghĩ về hội hoạ», 1956, Thanh Tâm Tuyền khước từ lối «văn chương có thể đặt tên là văn chương của bài tập đọc, luận mẫu cho học trò» (Văn 11/1973, tr. 78). Từ đó, đem Bếp lửa ra giảng dạy ở học đường là việc khó, vì khó tìm ra một vài trích đoạn tiêu biểu gọi là «trích diễm». Kinh nghiệm của tôi: yêu cầu sinh viên phải đọc toàn bộ tác phẩm, rồi đưa ra những chủ đề tổng hợp, về hình thức, nội dung. Ví dụ lối kể chuyện đơn tuyến, một mạch theo dòng thời gian, không một lần quay lại quá khứ – cho dù có rơi rớt một vài kỷ niệm – về người mẹ và bà ngoại. Lối dùng từ bình dị, ưu tiên cho từ đơn âm, ít từ kép, càng ít từ Hán – Việt. Lối đặt câu ngắn, có khi cụt ngủn, có khi lược từ. Câu văn cô đúc, có lúc khó hiểu, như là lời nói nén chặt nội tâm: «Một bên đường cỏ hoang và núi đóng đồn binh» (tr. 47). «Ngọn núi bắt đầu thấy cứng mình vì nghe nắng sắp về dữ dội» (tr. 87). Câu được nhiều người nhắc: «Buổi sáng mùa đông ngây ngất vào lối 10 giờ» (tr. 11). «Buổi chiều ngất ngư chưa muốn ngã» (tr. 28).
Nhưng nét mới quan trọng là không khí chung của toàn truyện Bếp lửa, không phân biệt nội dung, tư tưởng, hình thức, nghệ thuật và ngữ pháp. Thậm chí người đọc có thể hỏi: Bếp lửa, bếp lửa nghĩa là gì?
Với tôi, có lẽ thêm vài kẻ bạn, Bếp lửa là một bài hát.
Bài hát «chỉ được nghe một lần trong đời. Bài hát xưa lắm, những người thích nó kẻ đã chết, người còn sống thì quên không nhắc lại. Riêng tôi, tôi thường thì thầm với chính mình những phút cô đơn» [5] .
Có ai đó đã viết đâu đó về âm hưởng nhạc blues trong thơ Thanh Tâm Tuyền, tôi chỉ biết ông đã thiết lập quan hệ mật thiết giữa các bộ môn nghệ thuật. Điều này, ngày xưa, nhóm Tự Lực đã làm, nhưng còn hời hợt, dù rằng nhà văn Nhất Linh, nhà thơ Thế Lữ, khởi đầu là những sinh viên trường Mỹ thuật. Thời đó, họ chỉ đặt những tác phẩm nghệ thuật bên cạnh nhau. Hoạ hoằn lắm mới có bài Nguyễn Tuân về tranh Nguyễn Phan Chánh. Ở Việt Nam, không có nhà thơ sành hội hoạ như Baudelaire, cũng không có tình bằng hữu giữa các nhà thơ như Aragon, Eluard với hoạ sĩ Picasso hay Chagall ở Pháp. Thanh Tâm Tuyền thật sự muốn bắc cầu giữa các bộ môn nghệ thuật, nhất là giữa thơ và hội hoạ, và thân thiết với các hoạ sĩ Thái Tuấn, Ngọc Dũng, Duy Thanh, bài «Nhân nghĩ về hội hoạ» viết năm 1956 – hai mươi tuổi – ông đề tặng ba người ấy.
Hoạ sĩ Thái Tuấn kể lại rằng trong một cuộc triển lãm năm 1958, ông có bức sơn dầu vẽ một người đàn ông đội mũ đeo ống sáo trên vai, chừng mực nào đó, là một chân dung tự hoạ; ông không biết đặt tên là gì. Thanh Tâm Tuyền đề nghị gọi là «Hoá thân», Thái Tuấn rất tâm đắc. Ý nhà thơ: anh vẽ cái gì thì cũng là hoá thân vào bức hoạ, tranh nào rồi cũng thành chân dung hoạ sĩ. Nghe chuyện, tôi cứ nghĩ Thanh Tâm Tuyền mượn ý từ một tựa đề tiểu thuyết của Kafka. Đọc lại bài báo nói trên, tôi mới vỡ lẽ ông tham chiếu vào một chuyên khảo về nghệ thuật của Malraux Những hoá thân của Apollon – les Métamorphoses d’Apollon, 1951, và ông thường tâm đắc với Malraux.
Ông viết trong bài «Nhân nghĩ về Hội hoạ»:
«Tôi công nhận nghệ thuật như một nghề như mọi nghề khác khi tôi hiểu rằng muốn làm được nghệ thuật người ta cũng cần học hỏi, luyện tập như tập sự bất cứ nghề gì. Đến đó thôi. Khi những nhà nghệ sĩ chân chính, để bảo đảm sự thành thực của tác phẩm, đã mang sinh mệnh chính mình ra thách đố, thì lúc ấy nghệ thuật không còn là một nghề nữa, nó là hành động siêu việt của nhân loại trong cuộc tìm kiếm đời sống chính đính» (Văn, số đặc biệt đã dẫn, tr. 78).
Đoạn trích văn này có thể tóm lược quan niệm và sự nghiệp văn thơ, nghệ thuật của Thanh Tâm Tuyền, và làm kết từ cho bài này.
Chúng tôi gửi thêm vào đó niềm kính trọng và thương tiếc khôn nguôi với một Lòng Suối Trong Xanh đã lẫn sâu vào lòng đất, trở về cõi thuỷ chung. Một dòng thơ đời đời thao thiết nuôi dưỡng Tình Yêu và Quê Hương trong mỗi chúng ta, cho mỗi chúng ta, trong thân phận làm người, làm người trong hay ngoài đất nước, luôn luôn trong nhân loại.
Trong truyện Bếp lửa, sáng tác năm hai mươi tuổi, Thanh Tâm Tuyền đã hạ một câu kết, để đời, – khi hiu hắt, khi ngời sáng, trong tâm thức thế hệ chúng tôi:
«Anh yêu quê hương vô cùng và anh yêu em vô cùng ».
[1]Thanh Tâm Tuyền, Văn, số 199, tháng 4-1972, Sài Gòn.
[2]Văn, số đặc biệt Thanh Tâm Tuyền, tháng 11-1973, Sài Gòn. Nhóm Thư Ấn Quán của Trần Hoài Thư dự tính in lại nguyên văn số báo để tặng bạn đọc, liên lạc qua e-mail tranhoaithu@verizon.net. Hoan hô Trần Hoài Thư. [3]Thanh Tâm Tuyền, Bếp lửa, nxb Nguyễn Đình Vượng, 1957, Sài Gòn, Chúng tôi trích đoạn từ bản này. [4]Thanh Tâm Tuyền, Văn, Giai phẩm, tháng 6-1974, tr. 21-22, Sài Gòn. [5]Thanh Tâm Tuyền, «Buổi sáng ngoài bãi biển», trong Khuôn mặt, tr. 98, nxb Sáng Tạo, 1964, Sài Gòn.
I am the Resurrection and the Life, or The Village Funeral, Frank Holl, 1872, Leeds City Art Gallery
Any funeral is poignant. But that’s particularly the case for those who die anonymously, unclaimed by friends or family. In the Netherlands, city poets have responded to the tragedy of “lonely funerals” by researching each deceased person and writing a tailored poem. The poems are short, stark, and moving speculations on identity and loss.
The lonely funerals phenomenon is especially moving as the Netherlands is a largely non-religious society: two-thirds of the population has no religious affiliation. Death would be sharpest for those who don’t believe in an afterlife, and the non-religious would have little reason to believe that dead souls could somehow be comforted by the words written to mark their lives. So the significance of this ritual, even more than other funeral practices, is for the living. It addresses our sense of the tragedy of someone dying unclaimed. It attempts to reassure us that no one can leave the world unremarked.
The lonely funeral poems were the brainchild of the delightfully named Bart FM Droog, the city poet for Groningen, in 2001. (The city poet designation came with an initial award of EUR 5,000 per year.) Droog’s idea soon spread to other Dutch cities, as well as to parts of Belgium. In Brussels, volunteers attend funerals that would otherwise be unattended.
There’s now a competition for the best lonely funeral poem written each year. The simple prize is funded by the arts research program The Art of Impact. The competition is named after and judged by Ger Fritz, a former employee of the Amsterdam Department of Funerals who has been central to the recognition of lonely funerals in the Dutch capital. The same year that Droog’s first poem was prepared for an anonymous deceased person in Groningen, Fritz began honoring the lonely dead in Amsterdam. He arranged a simple funeral service for each such person, with flowers, appropriate music, and pallbearers. He has attended more than five-hundred lonely funerals, often with poet Frank Starik, who incorporated the poetry aspect into Amsterdam’s funerals for the unidentified.
There have been over 210 such poems written in Amsterdam alone, where a dozen people might die unclaimed each year. They might be homeless, forgotten and elderly, undocumented migrants, victims of crime, or addicts. Their bodies might be found in canals or derelict houses.
These are reminders of the people a society lets down. A state-provided funeral and a poem may be gestures, however slight, toward addressing that neglect.
Originator Droog has referred to the poetry tributes as being a “social task of the poet.” He’s wondered whether his interest in mystery deaths stems from the fate of his uncle Niek, who was never found after his time in a concentration camp during World War II. “Each death has its own story,” he’s commented, and Niek’s has gone untold.
Starik also sees the role of narrative as important. As he told the Dutch radio service, “People are story machines. . . . What the Lonely Funeral does is return stories to people who have somehow lost theirs along the way.”
It’s not an easy task to construct (or reconstruct) these stories. The city authorities give the poets some details about the deceased, but given the sparseness of readily available information, sometimes the poets act as detectives, talking to neighbors, researching the areas the individual came from, and searching for information online if the person’s name is known. It’s not a lot to go on.
Thus, one poem wonders:
Farewell sir, without papers, without identity. What were you looking for? How much did you lose along the way?
Poet Hester Knibbe has reflected on the difficult task of speaking of a person in this way: “How do you write a poem about someone you don’t know anything about…? It’s like a word that just won’t come: you describe, you try to imagine a basic life, trying to force it into some highs and lows.” In the case of Lonely Funeral #6, Rotterdam, Knibbe ended up writing a poem acknowledging what wasn’t known, and speculating about the contours of an ordinary life.
This poem makes you wonder how much you can ever know about another person, even a friend. There’s an urge to fit their story into a familiar story template, like the biopics of famous musicians that all end up following the same narrative arc.
A bit more information is known about the man buried in Lonely Funeral #178, Amsterdam. Poet Jos Versteegen received a report about a twenty-five-year-old man named EZ, born in Bacau, Romania and found in a central Amsterdam hotel room. The cause of death was an overdose of amphetamines. There wasn’t much else in the room: clothes, a backpack full of condoms, and four phones. EZ had recently obtained a social security number and a sex worker’s license. He had a distinctive butterfly tattoo.
Versteegen’s poem has a haunting refrain of “E. of Bacau,” “E. from Bacau.” This seems like an attempt to fix the man geographically because other aspects of his identity are so slippery. For the foreign-born, this sense of geography becomes especially salient in the funeral details. One poet looked for Nigerian mourning music to play at a Nigerian immigrant’s funeral. Another reported that in Rotterdam, foreigners are buried at the top of a triple grave, in case their bodies need to be excavated later.
If the details on a police report become the last official record of a person, then it’s not surprising that EZ becomes, in the words of the poem, a “butterfly with an overdose”–or that the song chosen to commemorate him is R.E.M.’s “Everybody Hurts.” There’s little else to tell.
The 2016 winner of the Ger Fritz Prize was Menno Wigman, for his poem “Gestript gedicht” (Stripped poem):
And when the house is finished death arrives. Those words, read long ago god knows where, once haunted my thoughts for days, I had moved, kept painting, the work completed, death stayed away.
You too moved into a brand-new house. The floors, people said, you left bare. The walls remained unstripped. Only the bedroom was used. There you withdrew further into yourself.
The house remained unfinished. Even so the end came. You were a human being. Lived unimpeded. Who could have painted your walls? Who could have given you words, warmth, light? Thinly veiled shame. This stripped poem.
unofficial translation by Inga Buyse, with permission of The Lonely Funeral Foundation
In the announcement, Fritz noted the looming presence of death in the poem, even tied to the seemingly prosaic act of painting a house. The poem was prepared for GM (1942–2016), who was born in the Italian village of Polistena and died in an Amsterdam hospital. His house in Amsterdam was bare and apparently unused, except for one bedroom. No contacts could be found for him.
Written 75 years ago but deemed ‘too intimate’ to publish in her lifetime, this exclusive extract from a lost novel by the author of The Second Sex, translated by Lauren Elkin, is based on the ‘passionate and tragic’ friendship she had as a girl with Elisabeth ‘Zaza’ Lacoin
French schoolgirls in Paris in 1945. Photograph: AFP/Getty Images
When I was nine years old I was a good little girl, though this hadn’t always been the case. As a small child the adults’ tyranny caused me to throw such tantrums that one of my aunts declared, quite seriously: “Sylvie is possessed by a demon.” War and religion tamed me. Right away I demonstrated perfect patriotism by stomping all over my doll because she was made in Germany, though I didn’t really care for her to begin with. I was taught that God would only protect France if I were obedient and pious: there was no escaping it. The other girls and I would walk through the basilica of Sacré-Cœur, waving banners and singing. I began to pray frequently, and I developed a real taste for it. Abbé Dominique, the chaplain at the Collège Adelaïde where we went to school, encouraged my ardour. Dressed all in tulle, with a bonnet made of Irish lace, I made my First Communion, and from that day forward, I set a perfect example for my little sisters. Heaven heard my prayers, and my father was appointed to a desk job at the Ministry of War because of his heart trouble.
That morning I was especially excited because it was the first day of school. I couldn’t wait to get back to the classroom, solemn as a Mass; the silence in the hallways; the softened smiles of the teachers, in their long skirts and their high-necked blouses, who were often dressed as nurses since the school had been partially turned into a hospital. Under their white veils with red stains, they resembled saints, and I was overcome when they pressed me to their bosoms. I wolfed down the soup and grey bread which had replaced the hot chocolate and brioches from the prewar days, and impatiently waited for my mother to finish dressing my sisters. All three of us wore sky-blue coats, made of real officer’s serge and cut exactly like military greatcoats. ‘Look! there’s even a little martingale at the back,’ my mother would show her friends, who were admiring, or taken aback. My mother held my sisters’ hands as we left the building. We walked with sadness past Café La Rotonde, which had just opened noisily beneath our window, and which was, Papa said, a hangout for defeatists. I found the word intriguing. ‘Defeatists are people who believe that France will lose the war,’ Papa explained. ‘They should all be shot.’ I didn’t understand. We don’t believe what we believe on purpose; can you really be punished for the things you think? The spies who handed out poisoned sweets to children, or pricked Frenchwomen with needles full of venom in the metro – obviously they deserved to die, but the defeatists baffled me. I didn’t bother asking Maman; she always said the same thing as Papa.
My little sisters walked slowly; the wrought-iron grill of the Luxembourg Gardens seemed to go on for ever. Finally I arrived at the school gate and climbed the front stairs, joyfully trundling my satchel overflowing with new books. I recognised the faint odour of illness, mingled with the smell of wax on the freshly polished floors. The teachers kissed me. In the cloakroom I was reunited with my schoolmates from last year; I didn’t have any particular attachments among them, but I liked the noise we all made together. I dawdled in the main hall, looking at the display cases full of old dead things that came here to die a second time – the feathers fell from the stuffed birds, the dried plants turned to dust, the shells lost their shine. When the bell rang, I entered the classroom they called Sainte-Marguerite. All the rooms looked the same; the students sat around an oval table covered in black moleskin, which would be presided over by our teacher; our mothers sat behind us and kept watch while knitting balaclavas. I went over to my stool and saw the one next to it was occupied by a hollow-cheeked little girl with brown hair, whom I didn’t recognise. She looked very young; her serious, shining eyes focused on me with intensity.
Simone de Beauvoir in 1945. Photograph: Roger Viollet Collection/via Getty Images
‘So you’re the best student in the class?’
‘I’m Sylvie Lepage,’ I said. ‘What’s your name?’
‘Andrée Gallard. I’m nine. If I look younger it’s because I got burned alive and didn’t grow much after that. I had to stop studying for a year but Maman wants me to catch up on what I missed. Can you lend me your notebooks from last year?’
‘Yes,’ I said. Andrée’s confidence and rapid, precise speech unnerved me. She looked me over warily.
‘That girl said you’re the best student in the class,’ she said, tilting her head a little at Lisette. ‘Is that true?’
‘I often come in first,’ I said, modest. I stared at Andrée, with her dark hair falling straight down around her face, and an ink spot on her chin. It’s not every day that you meet a little girl who’s been burned alive.
This is an extract from Simone de Beauvoir’s novel The Inseparables, translated by Lauren Elkin, which is published on 2 September by Vintage Classics (£12.99). To order a copy go to guardianbookshop.com or call 0330 333 6846. Free UK p&p over £15, online orders only. Phone orders min p&p of £1.99
1– Hạnh phúc không phải là thứ có sẵn. Hạnh phúc đến từ hành động của chính ta / Happiness is not something ready-made. It comes from your own actions.
2– Nếu có thể, hãy giúp người khác. Nếu không có thể thì ít nhất không nên hại ai / If you can, help others; if you cannot do that, at least do not harm them.
3– Nếu bạn muốn người khác được hạnh phúc, hãy thực tập từ bi. Nếu bạn muốn được hạnh phúc, hãy thực tập từ bi / If you want others to be happy, practice compassion. If you want to be happy, practice compassion.
4– Tôn giáo của tôi rất đơn giản. Tôn giáo của tôi là sự tử tế / My religion is very simple. My religion is kindness.
5– Hãy nhớ rằng khi không đạt được những gì bạn muốn, đôi lúc, lại là sự may mắn tuyệt vời / Remember that not getting what you want is sometimes a wonderful stroke of luck.
6– Thẩm quyền tuyệt đối luôn dựa vào lý trí và sự phân tích nghiêm túc / The ultimate authority must always rest with the individual’s own reason and critical analysis.
7– Chúng ta có thể sống thiếu tôn giáo và thiền định, nhưng chúng ta không thể tồn tại nếu không có tình người / We can live without religion and meditation, but we cannot survive without human affection.
8– Chúng ta không bao giờ đạt được hòa bình trên thế giới, ngoại trừ chúng ta phải thực sự có hòa bình trong chính mình / We can never obtain peace in the outer world until we make peace with ourselves.
9– Hãy trở nên tử tế bất cứ khi nào có thể. Trên thực tế, ai cũng có thể trở nên tử tế / Be kind whenever possible. It is always possible.
10– Nếu bạn có sợ hãi về nỗi khổ niềm đau, bạn nên quan sát xem bạn có thể làm được gì với nó. Nếu bạn có thể, không có gì phải lo lắng về nó. Nếu bạn không thể làm được, lại càng không nên lo lắng về nó / If you have fear of some pain or suffering, you should examine whether there is anything you can do about it. If you can, there is no need to worry about it; if you cannot do anything, then there is also no need to worry).
LỜI VÀNG
11– Nếu không yêu thương chính mình, bạn không thể yêu thương người khác. Nếu bạn không có từ bi đối với mình, bạn không thể phát triển lòng từ bi đối với người khác. / If you don’t love yourself, you cannot love others. If you have no compassion for yourself then you are not able of developing compassion for others.
12– Tiềm năng con người vốn bằng nhau ở mỗi người. Cảm giác: “tôi không có giá trị” là sai lầm. Hoàn toàn sai lầm. Bạn đang lừa dối chính mình. Chúng ta có năng lực tư duy, do vậy, thử hỏi ta thiếu cái gì đây? Nếu ta có năng lực ý chí, bạn có thể thay đổi mọi thứ. Bạn có thể nói rằng: “Bạn là chủ nhân của chính bạn.” / Human potential is the same for all. Your feeling, “I am of no value”, is wrong. Absolutely wrong. You are deceiving yourself. We all have the power of thought – so what are you lacking? If you have willpower, then you can change anything. It is usually said that you are your own master.
13– Chúng ta phải thừa nhận rằng khổ đau của một người hoặc một quốc gia cũng là khổ đau chung của nhân loại; hạnh phúc của một người hay một quốc gia cũng là hạnh phúc của nhân loại. / We must recognize that the suffering of one person or one nation is the suffering of humanity. That the happiness of one person or nation is the happiness of humanity.
14– Bằng bạo lực, bạn có thể giải quyết được một vấn đề, nhưng đồng thời, bạn đang gieo các hạt giống bạo lực khác. / Through violence, you may ‘solve’ one problem, but you sow the seeds for another.
15– Khi con người còn sống, chúng ta phải nghĩ đến các thế hệ tương lai: Một môi trường sạch được xem là nhân quyền giống như bao quyền khác. Vì vậy, một phần trách nhiệm của chúng ta về người khác là đảm bảo rằng thế giới mà ta đang sống là khỏe mạnh, nếu không nói là khỏe mạnh hơn cái ta đã thấy / As people alive today, we must consider future generations: a clean environment is a human right like any other. It is therefore part of our responsibility toward others to ensure that the world we pass on is as healthy, if not healthier, than we found it.
16– Danh ngôn Tây Tạng có câu: “Bi kịch nên được sử dụng như nguồn sức mạnh”. Bất luận là khó khăn nào, kinh nghiệm đau khổ ra sao, nếu chúng ta đánh mất hy vọng thì đó là thảm họa đích thực / There is a saying in Tibetan, “Tragedy should be utilized as a source of strength.”No matter what sort of difficulties, how painful experience is, if we lose our hope, that’s our real disaster.
17– Các sinh vật đang sống trên địa cầu này, dù là con người hay con vật, là để cống hiến, theo cách riêng của mình, cho cái đẹp và sự thịnh vượng của thế giới / The creatures that inhabit this earth-be they human beings or animals-are here to contribute, each in its own particular way, to the beauty and prosperity of the world.
18– Cái muỗng không thể nếm được vị của thức ăn mà nó chứa đựng. Tương tự, người ngu không thể hiểu được trí tuệ của người khôn, dù cho có thân cận bậc thánh / A spoon cannot taste of the food it carries. Likewise, a foolish man cannot understand the wise man´s wisdom even if he associates with a sage.
19– Trong cuộc chiến vì tự do, chân lý là vũ khí duy nhất mà chúng ta sở hữu / In our struggle for freedom, truth is the only weapon we possess.
20– Từ bi và độ lượng không phải là dấu hiệu của yếu đuối, mà thực ra là biểu hiện của sức mạnh / Compassion and tolerance are not a sign of weakness, but a sign of strength.
HÃY TẬN HƯỞNG HẠNH PHÚC
21– Mỗi ngày, khi thức dậy, bạn hãy nghĩ rằng hôm nay tôi may mắn còn sống, tôi có cuộc sống con người quý giá, tôi sẽ không phí phạm cuộc sống này / Everyday, think as you wake up, today I am fortunate to be alive, I have a precious human life, I am not going to waste it.
22– Tâm con người giống như sự nhảy dù. Nó chỉ trở nên tốt đẹp nhất khi nó ở trạng thái mở bung ra / The mind is like a parachute. It works best when it’s open.
23– Nếu bạn nghĩ rằng bạn quá nhỏ bé để tạo ra sự khác biệt, hãy thử ngủ với loài muỗi [rồi bạn sẽ biết] / If you think you are too small to make a difference, try sleeping with a mosquito.
24– Cần ghi nhận rằng tình thương vĩ đại và các thành tựu to lớn thường dính líu đến các rũi ro lớn / Take into account that great love and great achievements involve great risk.
25– Hãy dang tay ra để thay đổi nhưng nhớ đừng làm tuột mất các giá trị mà bạn có / Open your arms to change but don’t let go of your values.
26– Hãy nhớ rằng im lặng, thi thoảng, là câu trả lời tốt nhất / Remember that silence is sometimes the best answer.
27– Hạnh phúc con người và sự thỏa mãn con người cần phải phát xuất từ chính mình. Sẽ là một sai lầm nếu ta mong mỏi các thỏa mãn cuối cùng đến từ tiền bạc hoặc từ máy vi tính / Human happiness and human satisfaction must ultimately come from within oneself. It is wrong to expect some final satisfaction to come from money or from a computer.
28– Thật cần thiết trong việc phát khởi thiện chí và thái độ tốt, càng nhiều càng tốt. Với thiện chí và thái độ tốt, hạnh phúc, ngắn hạn và dài hạn, cho chính ta và tha nhân sẽ hiện hữu (It is very important to generate a good attitude, a good heart, as much as possible. From this, happiness in both the short term and the long term for both yourself and others will come).
29– Chúng ta cần hơn một chút nữa từ bi. Nếu chúng ta không thể có từ bi thì không có chính trị gia hay ảo thuật gia nào có thể cứu nguy hành tinh này / We need a little more compassion, and if we cannot have it then no politician or even a magician can save the planet.
30– Giới truyền thông cần có các lỗ mũi dài như con voi để ngửi thấy các chính trị gia, thị trưởng, thủ tướng và nhà kinh doanh. Chúng ta cần biết thực tại, cái tốt lẫn cái xấu, không đơn thuần chỉ là các biểu hiện bên ngoài / Media people should have long noses like an elephant to smell out politicians, mayors, prime ministers and businessmen. We need to know the reality, the good and the bad, not just the appearance.
VÌ MỘT THẾ GIỚI AN BÌNH
31– Tha thứ không có nghĩa là quên đi tất cả những gì đã xảy ra. Nếu điều gì đó xảy ra quá nghiêm trọng thì bạn cần phải tiến hành các biện pháp đối phó. Bạn cần có các biện pháp đối phó / Forgiveness doesn’t mean forget what happened. … If something is serious and it is necessary to take counter-measures, you have to take counter-measures.
32– Hạnh phúc đích thực có được từ sự biết hài lòng và hòa bình nội tại. Sự hài lòng và hòa bình nội tại chỉ có thể đạt được thông qua sự phát triển tinh thần vị tha về tình thương, từ bi và sự diệt trừ vô minh, ích kỷ và tham lam / True happiness comes from a sense of inner peace and contentment, which in turn must be achieved through the cultivation of altruism, of love and compassion and elimination of ignorance, selfishness and greed.
33– Đã đến lúc cần giáo dục quần chúng ngừng lại các tranh cãi dưới danh nghĩa tôn giáo, văn hóa, quốc gia và các hệ thống chính trị và kinh tế khác nhau. Đấu tranh như thế là vô dụng và tự tử / The time has come to educate people, to cease all quarrels in the name of religion, culture, countries, different political or economic systems. Fighting is useless. Suicide.
34– Tôn giáo không có nghĩa là giới điều, đền miếu, tu viện hay các dấu hiệu bên ngoài, vì chúng chỉ là các yếu tố hỗ trợ trong việc điều trị tâm. Khi tâm trở thành sự thực tập, mỗi người mới thực sự là một hành giả tôn giáo / Religion does not mean just precepts, a temple, monastery, or other external signs, for these are subsidiary factors in taming the mind. When the mind becomes the practices, one is a practitioner of religion.
35– Tôi cảm nhận rằng tinh hoa của thực tập tâm linh là thái độ của ta đối với tha nhân. Khi bạn có động cơ chân thành và trong sáng, lúc ấy bạn sẽ có thái độ đúng với tha nhân, trên nền tảng từ bi, tình thương và sự tôn trọng. Thực tập Phật pháp] sẽ mang lại cho bạn sự nhận thức rõ ràng về tính chân như của mỗi con người và tầm quan trọng của người khác, làm lợi lạc bởi các hành vi của bạn / I feel that the essence of spiritual practice is your attitude toward others. When you have a pure, sincere motivation, then you have right attitude toward others based on kindness, compassion, love and respect. Dharma Practice brings the clear realisation of the oneness of all human beings and the importance of others benefiting by your actions.
36– Tâm bồ-đề là dược liệu, có khả năng làm mới và cung cấp sự sống cho mỗi chúng sanh, những ai chỉ cần nghe đến nó. Khi bạn dấn thân hoàn thiện các nhu cầu của tha nhân, lúc ấy các nhu cầu của bạn đang được hoàn thiện như một phó phẩm / Bodhicitta is the medicine which revives and gives life to every sentient being who even hears of it. When you engage in fulfilling the needs of others, your own needs are fulfilled as a by-product.
37– Từ bi không phải là một phản ứng cảm xúc, mà là sự cam kết chắc chắn được xây dựng trên lý trí. Do vậy, thái độ từ bi thực sự đối với tha nhân sẽ không thay đổi, ngay cả trong tình huống bị người khác ứng xử tiêu cực. Từ bi đích thực không dựa trên các đề án hay sự mong đợi, mà thực ra là dựa trên nhu cầu của tha nhân / Compassion is not just an emotional response but a firm commitment founded on reason. Therefore, a truly compassionate attitude towards others does not change even if they behave negatively. Genuine compassion is based not on our own projections and expectations, but rather on the needs of the other….
38– Các vấn nạn chúng ta đối diện ngày nay như xung đột bạo lực, sự hủy hoại thiên nhiên, nghèo đói v.v… đều là các vấn nạn do chính con người gây ra. Các vấn nạn cần được giải quyết bằng sự hiểu biết và nỗ lực của con người, cũng như sự phát triển ý thức về tình huynh đệ. Chúng ta cần phát huy tính trách nhiệm phổ quát vì nhau và vì hành tinh mà chúng ta đang chia sẻ / The problems we face today, violent conflicts, destruction of nature, poverty, hunger, and so on, are human-created problems which can be resolved through human effort, understanding and the development of a sense of brotherhood and sisterhood. We need to cultivate a universal responsibility for one another and the planet we share.
39– Vì chúng ta chia sẻ hành tinh nhỏ bé này, chúng ta phải học cách sống hài hòa và hòa bình, vì nhau và vì thiên nhiên. Đó không phải là giấc mơ, mà là sự cần thiết. Chúng ta tương thuộc nhau bằng nhiều cách. Chúng ta đã không thể sống trong cộng đồng cô lập và không thể bỏ qua những gì đang xảy ra ngoài cộng đồng. Chúng ta nên chia sẻ các may mắn mà chúng ta đang hưởng được / Because we all share this small planet earth, we have to learn to live in harmony and peace with each other and with nature. That is not just a dream, but a necessity. We are dependent on each other in so many ways, that we can no longer live in isolated communities and ignore what is happening outside those communities, and we must share the good fortune that we enjoy.
40– Mặc dù tôi nhận ra rằng đạo Phật của tôi [có giá trị] giúp ta phát khởi tâm từ bi, ngay cả đối với những ai chúng ta xem là kẻ thù, tôi tin chắc rằng mọi người có thể phát triển thiện chí và ý thức trách nhiệm phổ quát, cùng với hay không cùng với tôn giáo (Although I have found my own Buddhist religion helpful in generating love and compassion, even for those we consider our enemies, I am convinced that everyone can develop a good heart and a sense of universal responsibility with or without religion.
TÔN GIÁO VÀ THẾ GIỚI CỦA TÔI
41– Đây là tôn giáo đơn giản của tôi. Không cần tu viện; không cần triết học phức tạp. Bộ não và trái tim của chúng ta là chùa chiền của chúng ta; triết học là lòng tử tế / This is my simple religion. There is no need for temples; no need for complicated philosophy. Our own brain, our own heart is our temple; the philosophy is kindness.
42– Từ một góc nhìn, Phật giáo là một tôn giáo. Từ phương diện khác, Phật giáo là khoa học về tâm và không phải là tôn giáo. Phật giáo có thể là cây cầu giữa hai phương diện vừa nêu / From one viewpoint, Buddhism is a religion, from another viewpoint Buddhism is a science of mind and not a religion. Buddhism can be a bridge between these two sides.
43– Tôi không muốn cải đạo người khác theo đạo Phật. Tất cả các tôn giáo lớn, khi hiểu một cách đúng đắn, đều có tiềm năng phục vụ cái tốt / I don’t want to convert people to Buddhism — all major religions, when understood properly, have the same potential for good.
44– Năm tháng trôi đi, càng ngày tôi càng tin rằng, bỏ qua các dị biệt về triết lý, các tôn giáo có thể làm việc cùng nhau. Mỗi tôn giáo đều nhắm tới việc phục vụ nhân sinh. Vì thế, các tôn giáo khác nhau có thể làm việc cùng nhau để phục vụ nhân loại và đóng góp cho hòa bình thế giới / As time passes I have firmed my conviction that all religions can work together despite fundamental differences in philosophy. Every religion aims at serving humanity. Therefore, it is possible for the various religions to work together to serve humanity and contribute to world peace.
45– Các bạn cũ ra đi, các bạn mới xuất hiện. Cũng giống như ngày tháng. Khi ngày cũ trôi qua, ngày mới lại đến. Điều quan trọng là hãy làm cho mọi thứ có ý nghĩa: một người bạn có ý nghĩa, hoặc một ngày có ý nghĩa / Old friends pass away, new friends appear. It is just like the days. An old day passes, a new day arrives. The important thing is to make it meaningful: a meaningful friend — or a meaningful day.
46– Giúp đỡ tha nhân là cần thiết, không chỉ trong thời khóa cầu nguyện của ta, mà phải trong đời sống thường nhật. Khi ta nhận chân rằng chúng ta không thể giúp người khác thì điều tối thiểu ta có thể làm là dừng ngay các hành động thương tổn họ / It is necessary to help others, not only in our prayers, but in our daily lives. If we find we cannot help others, the least we can do is to desist from harming them.
47– Chúng ta cần tự phê bình. [Chẳng hạn như] tôi đã làm được gì trong việc vượt qua giận dữ, chấp dính, hận thù, hãnh diện và ganh tỵ? Đây là những điều chúng ta cần kiểm tra trong đời sống thường nhật bằng kiến thức của lời Phật dạy / We must criticize ourselves. How much am I doing about my anger? About my attachment, about my hatred, about my pride, my jealousy? These are the things which we must check in daily life with the knowledge of the Buddhist teachings.
48– Chủ nghĩa cực đoan là kinh hãi vì nó dựa trên cảm xúc thuần túy, hơn là sự thông minh. Nó ngăn tín đồ không thể suy tư với tư cách là các cá nhân và không vì lợi ích của thế giới / Fundamentalism is terrifying because it is based purely on emotion, rather than intelligence. It prevents followers from thinking as individuals and about the good of the world.
49– Ngày nay, chúng ta thực sự là một gia đình toàn cầu. Những gì xảy ra trong một phần của thế giới có thể ảnh hưởng đến tất cả chúng ta. Điều này dĩ nhiên không chỉ đúng với sự việc tiêu cực, mà còn đúng cả với các phát triển tích cực / Today, we are truly a global family. What happens in one part of the world may affect us all. This, of course, is not only true of the negative things that happen, but is equally valid for the positive developments.
50– Ngày nay, chúng ta đối diện với nhiều vấn nạn. Vài vấn nạn do chính chúng ta tạo ra, do các phân biệt về ý thức hệ, tôn giáo, sắc tộc, tình trạng kinh tế, hoặc do các yếu tố khác. Vì thế, đã đến lúc chúng ta cần suy nghĩ dưới góc độ sâu sắc hơn, dưới lăng kính con người, và từ góc độ này, chúng ta nên ghi nhận và tôn trọng tính tương đồng của người khác với tư cách là nhân loại. / Today we face many problems. Some are created essentially by ourselves based on divisions due to ideology, religion, race, economic status, or other factors. Therefore, the time has come for us to think on a deeper level, on the human level, and from that level we should appreciate and respect the sameness of others as human beings.
Rudy Burkhardt, Edwin Denby on Sixth Avenue , 1937. Bản in gelatin bạc, 10 x 7 3/4 inch. Được cung cấp bởi Rudy Burckhardt và Phòng trưng bày Tibor de Nagy, New York.
Về bài Sonnet giao thông của Edwin Denby NYC
Dựa trên các điệu nhảy thường ngày xung quanh chúng ta, Kirby Olson khám phá điệu nhảy đường phố ngẫu nhiên với xe tải và người đi bộ trong một bài thơ của Edwin Denby.
Bởi Kirby Olson | là một nhà thơ và nhà phê bình sống ở phía bắc New York ở phía tây Catskills. Sách của ông bao gồm một nghiên cứu về thơ của Gregory Corso và một tập thơ có tựa đề Christmas at Rockefeller Center.
Trong bài luận năm 1965 của mình có tên “Dancers, Buildings and People in the Streets”, nhà thơ và nhà phê bình khiêu vũ Edwin Denby viết về việc thực sự nhìn vào bất cứ thứ gì khó khăn như thế nào. Ông nói rằng chúng ta được thúc đẩy bởi nhu cầu và hiếm khi hướng sự chú ý ra bên ngoài. “Có ích gì khi nhìn vào vẻ ngoài nhất thời của đường phố, của 106th và Broadway. Hoàn toàn không có ích gì cả”, ông trả lời. Nhìn vào nghệ thuật hoặc khiêu vũ dễ hơn vì ý nghĩa đã có ở đó và sự thống nhất đã được cung cấp. Ông chỉ ra rằng, “và chắc chắn là nó ít mệt mỏi hơn nhiều so với việc nhìn vào những mảnh ấn tượng rời rạc mà người ta có thể nhìn thấy trong giao thông”. “Sử dụng” và “kiệt sức” hẳn không phải là điều Denby quan tâm, vì ông đã làm điều này trong một bài thơ sonnet không có tựa đề xuất hiện vào cuối Collected Poems , một ấn bản được xuất bản năm 1975 bởi Full Court Press.
Do sự lên xuống của COVID, các buổi biểu diễn trực tiếp trở nên khó khăn hơn để đến và tham dự một cách chắc chắn, nhưng vẫn có những điệu nhảy diễn ra mọi lúc. Có người đang vật lộn với máy pha cà phê, hoặc cố gắng đi qua một cánh cửa xoay, hoặc gọi một thức uống xanh tại một quán rượu mới, hoặc băng qua đường. Gần đây, tôi thấy mình bị mê hoặc bởi những vũ đạo hàng ngày này và nghĩ đến bài thơ giao thông đặc biệt này của Denby. Nó có cả động từ sắc nét cũng như danh từ, và cung cấp một phân tích về một điệu nhảy đường phố ngẫu nhiên phức tạp với xe tải và người đi bộ.
Ngày tháng sáu mát mẻ, trên đại lộ
Một ông già đi thuyền bước
Vui vẻ, ở ngã tư đường, màu xanh lá cây nhạt
Bước ra ngoài, xe tải quay lại, anh ta dừng lại
Xe tải dừng lại, tài xế không chen vào
Những đứa trẻ trung học vùng Trung Tây của riêng anh ấy
Anh ấy phát hiện ra dáng đi, cho thời gian pop
Để họ bóp còi, vẫy tay tỉnh táo
Ông già không thể di chuyển; một PR
Chạm vào cánh tay, mỉm cười, dắt anh ấy đi qua
Anh ấy bước đi như trước
Giao thông lấy lại đà đã mất
Người Ireland giống như cha của Tổng thống
Chúng tôi nhìn anh ấy bị đám đông nuốt chửng
Rất thường xuyên, sự tương tác giữa người Ireland và người Puerto Rico đóng một vai trò trong các bài thơ của Denby (PR trong bài thơ là một người Puerto Rico và tổng thống lúc đó là Kennedy). Tuy nhiên, quan trọng hơn các nhân vật trong cảnh này là tất cả các động từ: bước, dừng lại, rẽ, dừng lại, đám đông, phát hiện, vẫy tay, bấm còi, chạm vào, nhấc lên, lấy lại đà, đi bộ, theo dõi, nuốt chửng, v.v. Đó là một sự cố bình thường, nhưng nó chỉ có thể xảy ra ở Thành phố New York vào tháng 6 trước khi trời quá nóng. Xe tải và người đi bộ tranh giành quyền ưu tiên, nhưng không có cơn thịnh nộ luôn rất gần trong cái nóng của tháng 7 và tháng 8. Khi mùa hè chuyển sang mùa thu, các điệu nhảy giao thông sẽ có nhịp điệu tập trung mới và quay trở lại, có lẽ là trang trọng hơn, với tính khí dễ tha thứ này.
Người đi bộ lớn tuổi trong bài thơ bị đám đông vây quanh nuốt chửng sau khi làm tắc nghẽn giao thông một lúc. Ông không phải người New York và không hiểu nhịp điệu. Ông được một người Puerto Rico giúp đỡ và được một tài xế xe tải cho thời gian đi qua, người này cũng là một cựu chiến binh trong cuộc chiến giữa xe tải và người đi bộ ở Manhattan (hãy nghĩ đến cuốn tiểu thuyết thiếu nhi The Pushcart Wars của Jean Merrill năm 1964 để hiểu được cuộc chiến giữa hai bên). Đó là một ngày mát mẻ vào tháng 6. Tài xế xe tải đợi người đàn ông đi qua và chịu đựng tiếng còi xe phía sau khi ông phát hiện ra sự gián đoạn trong quá trình di chuyển của người này. Người Puerto Rico bước vào và hướng dẫn người đàn ông lớn tuổi đi đến nơi an toàn trên vỉa hè.
Rudy Burkhardt, Edwin Denby trên phố 21 , 1937. Bản in gelatin bạc, 10 x 7 3/4 inch. Được cung cấp bởi Rudy Burckhardt và Phòng trưng bày Tibor de Nagy, New York.
Denby là một vũ công, và sau đó là nhà phê bình khiêu vũ cho tờ New York Herald Tribune . Bài thơ về người đàn ông miền Trung Tây thực sự là một dạng trình tự khiêu vũ. Denby chú ý đến dáng đi, sải chân, cách đi bộ, chủng tộc, thời trang và cách các nhóm người di chuyển cùng nhau. Ông mô tả người đàn ông là “vui vẻ” và mặc “boater”. Bài thơ làm nổi bật bước đi thể thao của người đàn ông một cách trìu mến, mặc dù anh ta phải được những người trẻ hơn nhiều giúp đỡ và được một tài xế xe tải đồng cảm với anh ta cho nghỉ ngơi giữa dòng xe cộ đông đúc. Điều này luôn khó khăn trên những con phố chật hẹp của Manhattan, nơi người đi bộ chiếm ưu thế và có thể cản trở các phương tiện khi đèn giao thông thay đổi.
“Không có ý tưởng nào ngoài sự vật”, William Carlos Williams đã viết. Nhưng trong các bài thơ của Denby, mọi thứ đều chuyển động, và chính các động từ làm cho thơ sống động hơn là danh từ. Trong một bài luận khác của Denby, “Chống lại ý nghĩa trong múa ba lê”, ông lập luận rằng việc xem xét cách một thứ gì đó được múa quan trọng hơn ý nghĩa của nó, và tuyên bố, “Nghệ thuật lấy những gì trong cuộc sống là niềm vui tình cờ và cố gắng lặp lại và kéo dài nó”. Denby cũng cảnh báo trong “Diễn đàn phê bình múa” rằng công việc của một nhà phê bình múa “không phải là dạy”, mà là “viết ra một loại chân dung về những gì đã diễn ra”. Chúng ta có thể mong đợi điều tương tự trong thơ của ông: rằng ông đang nắm bắt những gì đã xảy ra thay vì vươn tới những ý tưởng lớn.
Denby là một nhà thơ khiêm tốn và lịch sự, nhưng ông mở rộng đánh giá tĩnh của những người theo chủ nghĩa tượng trưng thành tính di động, và viết tuyệt vời về chuyển động trên sân khấu và ngoài đời. Ông viết về một con mèo, rằng “Hình dáng của nó khi đi bộ phình lên và xuống”. Nếu bạn nghĩ đến vai của một con báo sư tử, bạn có thể thấy một hiện tượng tương tự ở quy mô lớn hơn, giúp bạn dễ dàng thấy được những gì Denby đã nhận thấy ở con mèo của chính mình. Một phân tích về chuyển động như vậy có ở khắp mọi nơi trong các bài thơ.
Denby cảnh báo rằng “không ai có thể luôn chú ý”, nhưng ông nói rằng các sinh viên khiêu vũ (và có lẽ tất cả những người có đầu óc nghệ thuật) nên quan sát và thấy “ngay trong thành phố này, con trai và con gái, người da đen và da trắng, người Puerto Rico và người Mỹ gốc Tây và miền Đông, người nước ngoài, giáo sư và vũ công, thợ máy và doanh nhân, những quý cô bước vào rạp hát với nửa ly rượu thừa, và những người mua sắm tại Macy’s.” NYC thực sự đa dạng mặc dù có dạng lưới, Denby viết, lưu ý cách các tòa nhà bao quanh và “xếp chồng lên nhau theo phối cảnh. Và bên dưới chúng là dòng xe cộ, những chiếc xe tải màu sắc rực rỡ với những chữ cái kỳ quặc, lớp sơn bạo lực trên ô tô, biển báo, nhà cửa, cũng như đôi môi … Và sau khi bạn đã thấy Manhattan, bạn có thể khám phá những điều hùng vĩ khác ở Queens, ở Brooklyn và trong những đầm lầy hôi thối ở New Jersey.”
Có lẽ kịch tính là cần thiết để nhìn. Trong khi hành động băng qua đường ở trung tâm Manhattan có thể là bình thường đối với một số người, thì đối với khách du lịch và người mới đến, đó có thể là một sự kiện đáng sợ khi các tòa nhà chọc trời và giao thông hiện ra to lớn. Không phải tất cả người đi bộ đều được tạo ra như nhau, nhưng người đi bộ này đã lọt vào mắt xanh của Denby. Ông viết trong “A Note on Dance Intelligence” rằng trong số những điều khác cần lưu ý, “Có những thay đổi trong nhịp độ của một chuỗi, những điểm mà vũ công vội vã hoặc chậm trễ”. Trong khi bài thơ về giao thông có vẻ ngẫu nhiên, thì nó có phần đầu, phần giữa và phần kết. Cấu trúc này, cùng với khuôn khổ bài thơ sonnet chứa đựng khoảnh khắc, mang lại ý nghĩa cho tác phẩm không có tiêu đề về mặt hình thức. Mọi người trong bài thơ sonnet về giao thông đều có hành vi tốt nhất của mình. Denby dường như cũng luôn như vậy. Theo mọi lời kể, ông là một người vui vẻ khi biết đến và ông vẫn là một người vui vẻ và khai sáng khi đọc.
Nguồn
Edwin Denby, Tuyển tập thơ có lời bạt của Frank O’Hara. (New York: Full Court Press, 1975).
Edwin Denby, Dance Writings and Poetry, biên tập bởi Robert Cornfield. (New Haven: Nhà xuất bản Đại học Yale, 1998).
In his 1965 essay “Dancers, Buildings and People in the Streets,” the poet and dance critic Edwin Denby writes about how hard it is to actually look at anything. He says we are motivated by needs, and rarely turn our attention outwards. “What use is there in looking at the momentary look of the street, of 106th and Broadway. No use at all,” he answers. Looking at art or dance is easier because the meaning is already there and the unity is already provided. He indicates, “and certainly it is a great deal less exhausting than looking at the disjointed fragments of impression that one can see in traffic.” “Use” and “exhaustion” must not have concerned Denby, as he does just this in an untitled sonnet that appears toward the end of Collected Poems, an edition published in 1975 by Full Court Press.
Because of the ebbs and flows of COVID, live performances have become harder to come by and attend with certainty, but there are dances going on all the time. Someone is struggling with a coffee machine, or trying to get through a revolving door, or ordering a green drink at a new bistro, or crossing the street. I recently found myself entranced with these quotidian choreographies and thinking of this particular traffic sonnet by Denby. It has sharp verbs as well as nouns, and offers an analysis of a complicated aleatory street dance with trucks and pedestrians.
Cool June day, up the avenue
An oldster in a boater steps
Jaunty, at the cross-street, light green
Steps out, truck turns in on him, he stops
Truck halts, the driver don’t crowd him
Midwest highschool kids of his own
He’s spotted the gait, gives pop time
Lets them honk, soberly waves him on
Old man couldn’t move; a PR
Touched the arm, smiled, walked him across
He took up a stride like before
Traffic regained momentum lost
Irish like the President’s dad
We watched him swallowed by the crowd
Very often the interactions between the Irish and the Puerto Ricans play a role in Denby’s poems (the PR in the poem is a Puerto Rican and the president at the time was Kennedy). More important than the characters in the scene, however, are all the verbs: steps, stops, turns, halts, crowd, spotted, waves, honk, touched, took up, regained momentum, walked, watched, swallowed, etc. It’s an ordinary incident, but it could only happen in New York City in June before it’s too hot. Trucks and pedestrians vie for right-of-way, but without the rage that is always very close in July and August’s heat. As summer now turns to fall, traffic dances will take on a rhythm of renewed focus and return, perhaps more solemnly, to this forgiving temperament.
The older pedestrian in the poem is swallowed by the crowds surrounding him after briefly holding up traffic. He is not from New York City, and doesn’t understand the rhythm. He is helped along by a Puerto Rican and given time to pass by a truck driver who is also a veteran member of Manhattan’s war between trucks and pedestrians (think of the children’s novel from 1964 The Pushcart Wars by Jean Merrill for a sense of the combat between the two). It’s a cool day for June. The truck driver waits for the man to pass, and endures the honking behind him, as he spots this individual’s interrupted progress. The Puerto Rican steps in and guides the older man to sidewalk safety.
Denby was a dancer, and later, the dance critic for the New York Herald Tribune. The poem about the Midwestern man is indeed a kind of dance sequence. Denby is attentive to gait, stride, walking, race, fashion, and how groups of people move together. He describes the man as “jaunty” and wearing a “boater.” The poem highlights the man’s sporty step with affection, in spite of how he has to be helped along by much younger people, and given a break in tight traffic by a truck driver identifying with him. This is always difficult in the tight streets of Manhattan, where pedestrians predominate and can hold up vehicles through the change of lights.
“There are no ideas but in things,” wrote William Carlos Williams. But in Denby’s poems, everything is in motion, and it is the verbs that animate the poetry rather than the nouns. In another of Denby’s essays, “Against Meaning in Ballet,” he argues that looking at how something is danced is more important than what it might mean, and states, “Art takes what in life is an accidental pleasure and tries to repeat and prolong it.” Denby also cautions in “A Forum on Dance Criticism” that the job of a dance critic is “not to teach,” but to “put down a sort of portrait of what went on.” We can expect the same in his poetry: that he is capturing what happened rather than reaching for big ideas.
Denby is a poet of modesty and good manners, but he opens the static assessment of the imagists to mobility, and writes wonderfully of movement on the stage and off. He writes of a cat, that “Her shape in walking bulges up and down.” If you think of the shoulders of a cougar you can see a similar phenomenon on a larger scale, which makes it easier to see what Denby has noticed in his own feline. Such an analysis of motion is everywhere in the poems.
Denby cautions that “nobody can always pay attention,” but he says that students of dance (and perhaps all artistically minded people) should be observant, and see “right in this city, boys and girls, Negro and white, Puerto Rican and Western American and Eastern, foreigners, professors, and dancers, mechanics and businessmen, ladies entering a theater with half a drink too much, and shoppers at Macy’s.” NYC is impressively various in spite of its grid, Denby writes, noting the way buildings surround and “pile up together in perspective. And under them the drive of traffic, those brilliantly colored trucks with their fanciful lettering, the violent paint on cars, signs, houses, as well as lips … And after you have seen Manhattan, you can discover other grandeurs out in Queens, in Brooklyn, and in those stinking marshes in New Jersey.”
Perhaps drama is necessary to looking. While the act of crossing the street in midtown Manhattan may be ordinary to some, to tourists and newcomers it can be a terrifying event as skyscrapers and traffic loom large. Not all pedestrians are created equal, but this one caught Denby’s practiced eye. He writes in “A Note on Dance Intelligence” that among other things to note, “There are the shifts in the pacing of a sequence, the points where the dancer hurries or delays.” While the traffic poem appears to be aleatory, it has a beginning, middle, and an end. This structure, along with the sonnet framework that contains the moment, lends the untitled work significance in form. Everyone in the traffic sonnet is on their best behavior. Denby always seemed to be, too. By all accounts, he was a fun person to know and he remains a fun and illuminating person to read.
Sources
Edwin Denby, Collected Poems with an afterword by Frank O’Hara. (New York: Full Court Press, 1975).
Edwin Denby, Dance Writings and Poetry, ed. Robert Cornfield. (New Haven: Yale University Press, 1998).
Motor City Underground: Ảnh của Leni Sinclair 1963–1978
do Cary Loren và Lorraine Wild biên tập
(Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Detroit và Foggy Notion Books, 2021)
Leni Sinclair Photographs 19631978 – The Brooklyn Rail
Không giống như nhiều chuyên khảo triển lãm khác – thường được coi là thứ gì đó nằm giữa hướng dẫn chương trình và quà lưu niệm của buổi trình diễn – Motor City Underground trình bày các bản sao chi tiết các bức ảnh của Sinclair, thường được phóng to thành một trang, cùng với nhiều lời chứng thực khác nhau.
Bởi Nolan Kelly | là một nhà văn và nhà làm phim có trụ sở tại Brooklyn, New York.
Mùa xuân năm ngoái, Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Detroit đã triển lãm Motor City Underground , một triển lãm hồi tưởng về nhiếp ảnh của Leni Sinclair, vừa kịp thời vừa quá hạn. Là người đồng sáng lập Đảng Báo trắng chống phân biệt chủng tộc, Sinclair là một nhân vật lãnh đạo trong cộng đồng Detroit của bà, thành lập các hợp tác xã và tổ chức các cuộc biểu tình có ảnh hưởng trên toàn quốc. Bà và chồng John cũng chiếm một vị trí trung tâm trong bối cảnh âm nhạc độc lập của thành phố đó, giao du với các nghệ sĩ nhạc jazz Charles Moore và Archie Shepp, và tổ chức các buổi biểu diễn của Sun Ra và Janis Joplin—trong khi John làm quản lý cho MC5, một ban nhạc được công nhận rộng rãi với sự ra đời của nhạc punk. Nhiều bức ảnh mang tính biểu tượng của Sinclair về các nhạc sĩ nhạc jazz và rock được chụp tại các Lễ hội nhạc Blues và nhạc Jazz Ann Arbor mà bà đã giúp John tổ chức trong suốt những năm 1970. Gọi Sinclair là người quan sát tham gia—một thuật ngữ nhân học mà bà thường tự đặt cho mình—gần như là khiêm tốn đến mức nói giảm nói tránh. Thật khó để nghĩ đến một nghệ sĩ khác có sự tham gia đáng gờm vào hoạt động của thời đại bà.
Triển lãm MOCAD dường như được tạo ra dựa trên cuộc trò chuyện với phong trào Black Lives Matter vào mùa hè năm ngoái, sau vụ cảnh sát Derek Chauvin sát hại George Floyd. Triển lãm diễn ra trong suốt phiên tòa xét xử và tuyên án Chauvin, những hình ảnh bên trong là lời nhắc nhở mạnh mẽ rằng tất cả những điều này đã xảy ra quá thường xuyên trước đây. Tuy nhiên, với tư cách là một dự án lưu trữ, triển lãm hồi tưởng đã bắt đầu từ rất lâu trước những sự kiện này—vào năm 2010, với sự hợp tác giữa các giám tuyển Cary Loren và Lorraine Wild; đội ngũ sáng lập của Foggy Notion Books; và cố nghệ sĩ Detroit Mike Kelley. Theo nghĩa này, chuyên khảo đi kèm, Motor City Underground: Leni Sinclair Photographs 1963–1978 , do Loren và Wild biên tập và MOCAD/Foggy Notion xuất bản, là nguồn gốc ban đầu của triển lãm và đại diện, ngoài một bộ sưu tập tác phẩm đẹp và được thiết kế tốt, một nguồn chính mạnh mẽ của chủ nghĩa cấp tiến giữa thế kỷ, với những hiểu biết vô tận về văn hóa hoạt động đã giúp định hình kỷ nguyên này.
Cuốn sách, không giống như nhiều chuyên khảo triển lãm khác—thường được coi là thứ gì đó nằm giữa hướng dẫn chương trình và kỷ vật triển lãm—có giá trị là mang tính thiết yếu. Nó trình bày các bản sao chi tiết các bức ảnh của Sinclair, thường được phóng to thành toàn trang, cùng với nhiều lời chứng thực đa dạng—trích dẫn trực tiếp, trích đoạn văn bản, lời bài hát và thơ—của và về những người được miêu tả trong đó. Phạm vi ngày tháng và nguồn mà những tuyên bố này được chọn lọc cho thấy nhiều năm nghiên cứu của Loren và Wild, những người trong quá trình làm việc của họ hẳn đã phải lục tung gần một thập kỷ các bức thư ngầm—loại phù du thường không được đưa vào kho lưu trữ kỹ thuật số. Một hình ảnh đặc biệt duy nhất của một nhà thơ hoặc nhạc sĩ, thường đi kèm với một tuyên bố của họ, có tác dụng giới thiệu nhiều nhân vật trong vô số nhân vật mà Sinclair đã gặp trong suốt thời kỳ hoàng kim của mình. Cách xử lý ngắn gọn này về cơ bản là mô phỏng lại công việc quảng cáo thu nhỏ mà gia đình Sinclair đã làm vào thời điểm đó; nhiều bức ảnh ở đây lần đầu tiên được sử dụng trên các tờ báo khổ lớn hoặc báo giấy, truyền bá thông tin về các chương trình sắp tới do Đảng Báo Trắng và nhóm Năng lượng Tình yêu chuyển giới của họ tài trợ, và John thường là người chỉ đạo và xuất bản các cuộc phỏng vấn đi kèm với họ. Có lẽ đây là lý do tại sao cuốn sách lại có chức năng kỳ lạ như một câu chuyện đơn giản. Các bức ảnh được hiển thị ở đây hầu như luôn được chụp với mục đích thúc đẩy một chương trình nghị sự và thường được triển khai cùng với các văn bản giống như bây giờ.
Những bức ảnh của Sinclair đại diện cho một cái gì đó gần với đỉnh cao của tiềm năng của phương tiện truyền thông, đặc biệt là khả năng cân bằng giữa vẻ đẹp và thông tin. Motor City Underground bắt đầu, một cách phù hợp, với Cuộc diễu hành đến Washington năm 1963, một sự kiện mà Leni, người sinh ra ở Đức vào năm 1940, đã tham dự sau khi sống ở Hoa Kỳ chưa đầy bốn năm. Những bức ảnh được chụp ở đó đã tiết lộ mối quan tâm đến thông điệp của các biển báo phản đối, và biểu hiện và sự hình thành của một cơ thể tập thể. Đối tượng tập trung thiết yếu trong nhiếp ảnh của Sinclair, cho dù cô ấy đang chụp các cuộc biểu tình hay buổi biểu diễn hòa nhạc, là sự năng động giữa một hình ảnh đơn độc, nhô ra và phản ứng tập thể của đám đông. Là một nhà tổ chức, nhà hoạt động và người quảng bá chương trình ngầm trong suốt cuộc đời của mình, cô thường ở đâu đó giữa hai điều này—một không gian mơ hồ giữa hành động và phản ứng cho phép cô ấy đồng nhất với cả hai.
Nguồn: MOCAD.
Hình ảnh của bà về Iggy Pop, Aretha Franklin, Albert King, Prince và Fela Kuti là những hình ảnh được bà sao chép nhiều nhất và dễ tiếp cận nhất. Trong khi nhiều hình ảnh trong số đó được chụp gần cuối sự nghiệp chính trị của bà, sau khi bà đã ổn định cuộc sống gia đình truyền thống hơn và các lễ hội âm nhạc mà bà và John tổ chức không mang tính tuyên truyền công khai, thì điều đáng chú ý là sự hiểu biết khéo léo của Sinclair về ánh sáng và cách đóng khung đã có sẵn ngay từ đầu. Một trang đầu trong cuốn sách cho thấy hai bức ảnh của John Coltrane, đang biểu diễn tại Drome Lounge ở Detroit vào năm 1966. Bên trái là một bức ảnh duy nhất chụp Coltrane đang chơi saxophone (một trong hai bức ảnh nổi tiếng hơn); bên phải là một bức ảnh phơi sáng lâu đầy phấn khích, ghi lại chuyển động ồn ào của bản độc tấu của ông, khi ánh sáng lấp lánh từ nhạc cụ của ông đổ xuống khắp khung hình. Hình ảnh này tái tạo và ám chỉ âm thanh độc đáo của ông. Sau một bức tranh ghép đôi như vậy, thật sốc khi phát hiện ra rằng Leni vẫn là sinh viên nhiếp ảnh tại Đại học Wayne State vào thời điểm đó và phải chịu những ràng buộc ngớ ngẩn của các bài tập. Cô ấy là một người tự nhiên, đến nỗi chúng ta phải coi các thành phần kỹ thuật và phát triển trong nghề của cô ấy là điều hiển nhiên.
Tuy nhiên, Motor City Underground lại thiếu vắng một cách rõ ràng bất kỳ hình ảnh nào có thể được mô tả là về cuộc sống riêng tư của nghệ sĩ. Nếu không có một chút cảm giác hướng nội, và có lẽ là sự mâu thuẫn về một chính trị mà bà đã cam kết một cách đơn độc, chúng ta sẽ bị bỏ lại sau 400 trang để chứng kiến những gì Sinclair nhìn thấy, kỳ lạ thay lại tách biệt khỏi góc nhìn của bà—bình tĩnh và trong suốt đến mức giống như mắt của một cơn bão thảm khốc. (Cuộc phỏng vấn duy nhất của Sinclair trong cuốn sách, với Kristine McKenna, chỉ khuếch đại cảm giác này.) Rất có thể bà chưa bao giờ chụp ảnh liên quan đến bản thân, cảm xúc của bà, những nghi ngờ nội bộ của bà, vì những điều như vậy sẽ là dấu hiệu của sự thiếu thiện chí đối với phong trào của bà. Ngay cả những đứa con của Sinclair cũng xuất hiện không thường xuyên trong cuốn sách, và phần lớn trong các bối cảnh có mùi tuyên truyền. Chúng ta thấy Sunny Sinclair khi còn nhỏ, cuộn tròn bên bức tường với Pun Plamondon, đồng sáng lập White Panther (vào thời điểm đó, nằm trong danh sách Mười người bị truy nã gắt gao nhất của FBI vì đánh bom một trung tâm tuyển dụng của CIA), đọc Tuyển tập Quân sự của Mao Trạch Đông và cười phá lên về cuốn What is to Be Done? của Lenin . Ở trang đối diện, Celia Sanchez Mao Sinclair, một đứa trẻ sơ sinh, đang bò trên đùi Huey P. Newton, người vừa được tuyên bố trắng án trong phiên tòa xét xử tội giết người được đồn đoán nhiều. Thật khó để tưởng tượng những bức ảnh này trong một album gia đình—trừ khi, tất nhiên, gia đình bạn là Đảng White Panther.
Ít nhất, cảm giác xa cách của chúng ta đối với Sinclair được xoa dịu bởi sự gần gũi hoàn toàn mà bà có với các đối tượng của mình. Trong suốt hai thập kỷ, bà đã tham gia rất nhiều vào cuộc đấu tranh của cộng đồng mình đến nỗi, chỉ bằng cách ghi lại hành động của những người xung quanh, bà đã tạo ra một bằng chứng cấp tiến về giá trị lịch sử lâu dài. Bộ sưu tập những bức ảnh này của MOCAD, cùng với quá trình tuyển chọn và tái tạo tỉ mỉ của chúng trong Motor City Underground , giờ đây có thể cung cấp cho những thế hệ không sống trong thời kỳ dân quyền và phong trào hippie sự gần gũi lý tưởng của thời đại đó. Ngày nay, tác phẩm của Sinclair đóng vai trò là một kho lưu trữ quan trọng về hệ tư tưởng của thời kỳ đó cũng như là một tài liệu về khoảng cách giữa những giấc mơ này và thực tế của chúng ta.
Motor City Underground: Ảnh của Leni Sinclair 1963–1978 do Cary Loren và Lorraine Wild biên tập (Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Detroit và Foggy Notion Books, 2021)
This past spring, the Museum of Contemporary Art Detroit exhibited Motor City Underground, a retrospective of Leni Sinclair’s photography that was both timely and long overdue. As a co-founder of the antiracist White Panther Party, Sinclair was a leading figure in her Detroit community, establishing cooperatives and organizing protests with national repercussions. She and her husband John also occupied a central position in that city’s independent music scene, hanging with jazz artists Charles Moore and Archie Shepp, and hosting performances by Sun Ra and Janis Joplin—all while John acted as manager for MC5, a band widely credited with the advent of punk. Many of Sinclair’s iconic photographs of jazz and rock musicians were taken at the Ann Arbor Blues and Jazz Festivals she helped John organize throughout the 1970s. To call Sinclair a participant observer—an anthropological term she often assigns herself—is almost modest to the point of understatement. It is hard to think of another artist as formidably involved in the action of her time.
The MOCAD exhibition seemed crafted in conversation with last summer’s Black Lives Matter movement, following the murder of George Floyd by police officer Derek Chauvin. The show was up through Chauvin’s trial and sentencing, the images inside a potent reminder that this has all happened too often before. As an archival project, however, the retrospective began long before these events—in 2010, as a collaboration between curators Cary Loren and Lorraine Wild; the founding staff of Foggy Notion Books; and the late Detroit artist Mike Kelley. In this sense, the accompanying monograph, Motor City Underground: Leni Sinclair Photographs 1963–1978, edited by Loren and Wild and published by MOCAD/Foggy Notion, is the original source of the show, and represents, beyond a beautiful and well-designed collection of work, a powerful primary source of mid-century radicalism, with endless insights into the activist culture that helped define the era.
The book, unlike so many other exhibition monographs—which are often treated as something between a program guide and show souvenir—has the value of feeling essential. It presents detailed reproductions of Sinclair’s photographs, often blown up to full-page, alongside a wide variety of testimony—direct quotes, excerpted text, lyrics, and poetry—by and about the people depicted in them. The range of dates and sources across which these statements are culled suggests years of research on the part of Loren and Wild, who in the course of their work must have combed through nearly a decade’s worth of underground missives—the type of ephemera that does not often make it into digital archives. A single distinctive image of a poet or musician, usually accompanied by a statement from them, serves to introduce many of the myriad characters Sinclair met throughout her heyday. This concise treatment essentially replicates in miniature the publicity work the Sinclairs were doing at the time; many of the photographs here were first put to use in broadsheets or newspapers, spreading the word about upcoming shows sponsored by the White Panther Party and their Trans-Love Energies collective, and it was often John who was conducting and publishing the interviews accompanying them. This is perhaps why the book functions so eerily well as a straightforward narrative. The photos displayed here were almost always taken with the interest of promoting an agenda, and were often deployed alongside the same texts as now.
Sinclair’s photographs represent something close to an apogee of the medium’s potential, particularly in their ability to balance beauty with information. Motor City Underground begins, fittingly, with the 1963 March on Washington, an event which Leni, who was born in Germany in 1940, attended after having lived in the United States for less than four years. The photos taken there already disclose an interest in the messaging of protest signs, and the expressions and formations of a collective body. The essential object of focus in Sinclair’s photography, whether she is capturing protests or concert performances, is the dynamic between a lone, projecting figure and the collective response of the crowd. As an organizer, activist, and underground show promoter throughout her life, she was usually positioned somewhere in between these two—an ambiguous space between action and reaction that allowed her to identify with both.
Her images of Iggy Pop, Aretha Franklin, Albert King, Prince, and Fela Kuti are her most reproduced and readily accessible. While many of them were taken near the end of her political career, after she had settled down into more traditional family life and the music festivals she and John were organizing were not overtly propagandistic, it’s notable that Sinclair’s deft understanding of light and framing were available to her right out of the gate. An early spread in the book shows two photos of John Coltrane, playing a show at Detroit’s Drome Lounge in 1966. On the left is a single clean shot of Coltrane on the sax (the more well-known of the two); on the right, an exhilarating long-exposure that captures the clamoring motion of his solo, as the lights glinting off his instrument cascade across the frame. The image replicates and implicates his singular sound. Following such a diptych it’s a shock, 50 pages later, to discover that Leni was still a photography student at Wayne State University at the time, and beholden to silly constraints of her assignments. She was a natural, so much so that we are left to take the technical and developmental components of her craft largely for granted.
Yet conspicuously absent from Motor City Underground are any images that could be described as of the artist’s private life. Without some sense of inwardness, and, perhaps, ambivalence about a politics she was so singularly committed to, we are left after 400 pages of seeing what Sinclair saw, strangely distanced from her perspective—so calm and transparent it resembles the eye of a calamitous storm. (Sinclair’s sole interview in the book, with Kristine McKenna, only amplifies this feeling.) It is simply quite possible that she never took photos relating to herself, her feelings, her internecine doubts, since such things would be a sign of bad faith for her movement. Even Sinclair’s own children appear infrequently in the book, and largely in contexts that smack of propaganda. We see Sunny Sinclair as a small child, curled up against a wall with White Panther co-founder Pun Plamondon (at the time, on the FBI’s Ten Most Wanted list for bombing a CIA recruitment center), reading the Selected Military Writings of Mao Tse-Tung, and laughing over Lenin’s What is to Be Done? On the opposite page, the infant Celia Sanchez Mao Sinclair crawls across the lap of a stoic Huey P. Newton, recently acquitted from his much-speculated murder trial. It is difficult to imagine these photos inside a family album—unless, of course, your family was the White Panther Party.
At the very least, our sense of distance from Sinclair is relieved by the total proximity she had with her subjects. Throughout the course of two decades, she was so involved in her community’s struggle that, by merely documenting the actions of those around her, she created a radical testimony of lasting historical value. MOCAD’s collection of these photos, and the painstaking curation and reproduction of them in Motor City Underground, may now provide generations who did not live through the civil rights and hippie movements with the idealistic intimacy of those times. Sinclair’s work today serves as a vital archive of the period’s ideology as well as a document of the distance between these dreams and our reality.
Buổi nói chuyện Quijote tại thư viện Art Writing trên phố 21.
David Levi Strauss
Trong mười lăm năm, từ năm 2006 đến năm 2021, chương trình MFA về Phê bình & Viết nghệ thuật (đã đổi tên thành Viết nghệ thuật vào năm 2015) đã mời một số nhà văn nghệ thuật xuất sắc và nổi tiếng nhất đến nói chuyện. Chuỗi sự kiện được thành lập bởi Chủ tịch sáng lập của chương trình, Thomas McEvilley, người đã chủ trì năm sự kiện đầu tiên, và sau đó được tiếp tục bởi chủ tịch mới, David Levi Strauss, cho đến khi kết thúc. Các buổi nói chuyện đầu tiên được tổ chức tại Nhà hát ngoài trời SVA trên Phố 23 và Đại lộ 3, sau đó chuyển đến Nhà hát SVA trên Phố 23 và Đại lộ 9, và cuối cùng là tại thư viện khoa của chúng tôi trên Phố 21, giữa Đại lộ 6 và Đại lộ 7. Vào thời điểm đó, chuỗi sự kiện được đổi tên thành “Quijote Talks”, để vinh danh quán bar và nhà hàng El Quijote nổi tiếng tại Khách sạn Chelsea, nơi sinh viên và giảng viên của chúng tôi thường đến cùng các diễn giả để ăn tối và nói chuyện sau các bài giảng. Tất nhiên, cái tên cũng được lấy cảm hứng từ chính chàng hiệp sĩ lang thang, và loạt bài này bao gồm các bài nói chuyện và thảo luận sâu sắc về quá khứ có liên quan và tương lai có thể xảy ra. Đây là liên kết đến kho lưu trữ: Lưu trữ loạt bài nói chuyện và bài giảng của Quijote
Lời tri ân từ các thành viên khoa trong chương trình
Debra Bricker Balken
Giảng dạy Critical Strategies trong chương trình SVA MFA Art Writing luôn là một trải nghiệm thú vị. Các sinh viên thực sự đáng chú ý, không chỉ tham gia vào nghề viết mà còn vào các vấn đề cấp bách đối mặt với hoạt động phê bình. Tôi chắc chắn chương trình mẫu mực của Levi sẽ tiếp tục sống mãi qua những lời văn của họ.
Michael Brenson
Những người đứng đầu chương trình Viết về nghệ thuật của David Levi Strauss tại Trường Nghệ thuật thị giác là John Berger, Susan Sontag và Leo Steinberg. Cả ba người đều là những nhà văn được kính trọng, yêu thích kiến thức, suy nghĩ độc lập, đọc kỹ và làm người đọc ngạc nhiên, kích thích và lay động. Mỗi người đều tạo ra một cộng đồng độc giả tiếp tục hướng đến họ. Nếu bạn nhìn kỹ, đọc kỹ và cam kết với cuộc đấu tranh không bao giờ kết thúc để viết bằng trí thông minh đầy nhiệt huyết, thì viết về nghệ thuật là không có giới hạn, Levi đã truyền đạt cho sinh viên của mình. Nghệ thuật cần bạn, văn hóa cần bạn, chúng tôi ủng hộ bạn, hãy làm đi, chương trình của ông cho biết.
Ann Lauterbach
Làm việc với và cho David Levi Strauss tại SVA giống như bước vào một trại tị nạn cho tư duy khiêu khích xung quanh một chòm sao rực rỡ: nghệ thuật thị giác đương đại, văn bản phê bình, chính trị và thi pháp. Những điều này đã thúc đẩy các cuộc điều tra của chúng tôi, không có thuật ngữ chuyên ngành và không có những ý tưởng có ý nghĩa được chấp nhận. Tự do trí tuệ luôn hiếm hoi; những người trong chúng tôi là một phần của cuộc tụ họp đầy cảm hứng của Levi thật may mắn và hạnh phúc, biết rằng chúng tôi đang trò chuyện, với nhau và với các sinh viên của mình, được neo giữ bởi sự tôn trọng và tin tưởng của ông. Cảm ơn, Levi!
Nancy Princenthal
Chương trình MFA về Viết Nghệ thuật của SVA, nơi tôi may mắn được giảng dạy trong hơn một thập kỷ, đã tập hợp sinh viên từ khắp nơi để nói chuyện và viết về một loạt các sự kiện, đối tượng và ý tưởng văn hóa không giới hạn. Được khởi xướng bởi Tom McEvilley và phát triển bởi David Levi-Strauss, hai nhà tư tưởng và nhà giáo dục có tầm nhìn hiếm có, đó là một phòng thí nghiệm, một diễn đàn và một ngôi nhà chào đón khác thường.
Dejan Lukic
Thế giới đầy rẫy những người gác cổng (đặc biệt là thế giới học thuật). Người ta thực sự phải băng qua sa mạc để tìm thấy một ốc đảo nơi mà bạn có thể hoàn toàn là chính mình. Chương trình Viết về Nghệ thuật tại Trường Nghệ thuật Thị giác ở New York là một ốc đảo như vậy. Tất cả những hạt giống cho tác phẩm của tôi đến đây đều nảy mầm theo cách thân thiện. Không gian tự do này, cả về tinh thần và tư tưởng, nơi tôi đã giảng dạy trong sáu năm, được đánh dấu bằng những sinh viên dễ tiếp thu và một vị chủ tọa (David Levi Strauss thân yêu của chúng ta) đã để hành động giảng dạy mở ra một cách bí ẩn. Hiện tại, không gian này đang khép lại nhưng không chết. Nó tiếp tục sống qua tác phẩm của những người đã được nuôi dưỡng trong đó và hiện đang thụ phấn cho thế giới bằng những lời nói của họ.
Jennifer Krasinski
Với tư cách là một giáo viên và một nhà văn, tôi chưa bao giờ cảm thấy tự hào hay phấn chấn như trong tám năm giảng dạy tại chương trình MFA Art Writing tại SVA. Được dành thời gian đó giữa những đồng nghiệp và sinh viên có chung niềm đam mê không chỉ với nghệ thuật phê bình mà còn với sức mạnh của từ ngữ viết, là một niềm vui và vinh dự. Tôi vô cùng biết ơn David Levi Strauss vì đã trao cho tôi một món quà vô giá; cụ thể là không gian và sự hỗ trợ để giảng dạy những gì tôi yêu thích và tin tưởng nhất. Bối cảnh văn hóa trở nên phong phú hơn nhiều đối với chương trình này và tôi mong muốn được chứng kiến các cựu sinh viên tiếp tục vun đắp và định hình văn học, nghệ thuật và tương lai.
Lynne Tillman
Levi đã tạo ra một chương trình để ca ngợi việc viết như một nghệ thuật. Học thuyết của ông, nếu có, cho rằng việc hứng thú và suy nghĩ về các ý tưởng và lý thuyết là điều tuyệt vời; nói chuyện là điều tuyệt vời. Nhưng viết về chúng đòi hỏi nhiều nỗ lực như suy nghĩ. Trong hội thảo luận án mà tôi đã giảng dạy và tham gia, một ý tưởng chỉ được hiện thực hóa trên một trang giấy khi ý tưởng đó tốt như cách giải thích của nó. Levi ủng hộ sự cần thiết của sự hứng thú và hiểu biết của người viết phải được viết cho trang giấy, cho độc giả, một cách có ý nghĩa, thậm chí là đẹp đẽ. Tôi chia sẻ niềm tin của ông vào mối quan hệ thiết yếu giữa viết và suy nghĩ, và rất vui khi được làm giáo viên trong dự án quan trọng này.
Emmanuel Iduma
Vào tháng 1 năm 2012, được Eric Gottesman, người từng là học trò của Levi tại Bard, thúc đẩy, tôi đã nộp đơn xin vào chương trình Viết nghệ thuật tại Trường Nghệ thuật thị giác, New York. Sau khi được chấp nhận và không thể tiếp tục vào mùa thu năm đó do hạn chế về tài chính, Levi đã gửi cho tôi một bài luận ngắn mà anh ấy viết theo sự gợi ý của Irving Sandler. “Kính gửi Irving”, bài luận bắt đầu, “Nếu đó không phải là bài viết hay, thì đó không thể là bài phê bình hay”. Như vậy, quá trình học nghề của tôi bắt đầu, gần một năm trước khi tôi cuối cùng cũng tiếp tục. Câu đó – được diễn giải lại từ Walter Benjamin – đã trở thành, và vẫn là, một tuyên bố xác định về công việc của tôi. Tôi cần một ngôi sao chỉ đường, và Levi, cùng với nhóm các nhà văn và nhà phê bình đa dạng mà anh ấy đã tập hợp trong hai năm tôi học ở đó (Claudia La Rocco, Nancy Princenthal, Dejan Lukic, Charles Stein, Lynne Tillman, Susan Bee, Thomas Beard, Jennifer Krasinski và Susan Bell), đã tạo nên một chòm sao khó quên và vô song. Mọi thứ đã quay trở lại với tôi khi vào mùa thu năm 2016, tôi bắt đầu giảng dạy khóa học Viết I cơ bản tại chương trình. Tôi không nghĩ mình xứng đáng, nhưng như đã làm với tôi khi còn là sinh viên, Levi đã đặt cược vào tất cả những gì sắp đến. Tôi chỉ ra quỹ đạo của mình để bày tỏ lòng biết ơn một cách không nao núng, để nói điều này với chính mình, và tôi hy vọng với những người khác: Nếu không có công trình tìm đường của anh, Levi thân mến, chúng tôi sẽ làm gì?
Jennifer Kabat
Nói gì về nghệ thuật viết MFA đủ rồi? Đối với một nhà văn từ khi còn là thiếu niên đã yêu thích việc uốn cong một vật thể thành ngôn ngữ và những khả năng lấp lánh, ảo giác của việc thúc đẩy các từ ngữ và tầm nhìn và thời gian và lịch sử, không có nơi nào tôi muốn dạy nhiều hơn. Ngoài ra, vì chương trình tôn vinh bài luận như một hình thức, một hình thức có tính đàn hồi riêng của nó … Và, đó là nơi duy nhất trong cả nước thực hiện công việc này với sự phê bình, và rằng nó bao gồm một loạt các sinh viên từ nhiều nền tảng khác nhau. Trong thời gian ngắn làm việc với họ, họ đã khám phá mọi thứ, từ các tác phẩm của chủ nghĩa hiện đại cao cấp đến phá vỡ chủ nghĩa tư bản dưới dạng trữ tình đến shit và Sheila Fell. Chương trình mà Levi phát triển và chăn dắt đã chiếm giữ trái tim sư phạm của tôi và giờ trái tim đó đã tan vỡ.
Phong H. Bùi
Trong số những niềm vui sâu sắc nhất trong sự nghiệp giảng dạy của tôi là truyền đạt cho sinh viên những gì tôi học được từ thế giới quan của Meyer Schapiro về chủ nghĩa nhân văn và sự ủng hộ chu đáo của ông đối với “tự do nội tâm” của các nghệ sĩ; cũng như sự bảo vệ không mệt mỏi của Dore Ashton đối với những đóng góp không thể thiếu của các nghệ sĩ cho bầu trời văn hóa của chúng ta, và lịch sử nghệ thuật tại chỗ thiết yếu của Irving Sandler với các nghệ sĩ trong xưởng vẽ của họ, cùng nhiều điều khác. Cơ hội chia sẻ cách chúng tôi, các nhà phê bình, nhà văn và giám tuyển giao tiếp với các đồng nghiệp nghệ sĩ của mình với sự nhạy cảm, trí tuệ và sự nghiêm ngặt học thuật tuyệt đối, đã làm sâu sắc thêm cam kết của tôi trong việc thực hiện truyền thống trao lại quyền chỉ huy này với sự cẩn trọng tối đa tại Rail. Hai hội thảo sau đại học mà tôi giảng dạy tại chương trình của Levi đã khẳng định lại khả năng kết nối học viện và kinh nghiệm sống thực tế. Tôi mãi mãi biết ơn Levi và chương trình của ông, cũng như vì những liên minh mà tôi đã tạo ra giữa các giảng viên và sinh viên, nhiều người trong số họ là yếu tố thiết yếu đối với “cơ thể sống” đang diễn ra của Rail.
Lucy Raven
Cơ hội được giảng dạy trong chương trình Viết nghệ thuật của Levi là một điều đặc biệt theo nhiều cách. Là một nghệ sĩ, được yêu cầu giảng dạy cho các nhà văn nghệ thuật tương lai đã làm rõ với tôi sự tôn trọng sâu sắc và cam kết của Levi đối với lý thuyết nảy sinh từ thực hành, từ việc nhìn nhận và suy nghĩ sâu sắc và chậm rãi, và từ một tập hợp các nguồn và tài nguyên phức tạp bao gồm những người sáng tạo và nhà tư tưởng thuộc mọi loại. Đó cũng là một cách để phát triển lý thuyết như thực hành. Là học trò của ông nhiều năm trước, tại Bard MFA, tôi đã học được từ cách ông mô phỏng phương pháp này thông qua trò chuyện, trao đổi thư từ và hành động hào phóng khi cùng nhau nhìn vào tác phẩm, và cho phép những suy nghĩ có không gian và thời gian để hình thành cùng với nó.
Michael Taussig
Với các sinh viên, Annette và Emily, Levi đã tạo nên một ngôi nhà tuyệt đẹp cho những tâm hồn lang thang của những người đi qua Rubicon qua lại giữa nghệ thuật và văn bản, nghệ thuật như văn bản và văn bản như sự biến đổi. Một điều thú vị và đọc sách không ngừng, thư viện mà họ xây dựng đã trở nên sống động như một sức mạnh run rẩy cho nhiều bài giảng của khách mời mà tôi sẽ nhớ, cũng như Thành phố New York.
Vincent Katz
Tôi đã có may mắn được giảng dạy dưới sự lãnh đạo của các nhà thơ và những người đồng điệu với những hạn chế và thú vui của thơ ca. Trong các chương trình do Anne Waldman và Robert Storr dẫn dắt, tôi cảm thấy một tầm nhìn rộng mở vào thời điểm đó khi việc giảng dạy có lợi cho cả giáo viên và học sinh. Chương trình MFA về Viết nghệ thuật của David Levi Strauss tại Trường Nghệ thuật Thị giác chính là một môi trường như vậy. Dựa trên những trải nghiệm của Levi tại New College ở San Francisco, sự gần gũi của ông với Diane di Prima, Robert Duncan và những người khác, sự nhạy bén trong biên tập của ông tại ACTS: A Journal of New Writing (1982–1990), chương trình SVA của ông đi kèm với nhận thức rằng không có cách nào đúng để viết về nghệ thuật hay thế giới, rằng nhiều cách tiếp cận sẽ phục vụ tốt nhất cho cộng đồng, với điều kiện là mỗi cách tiếp cận đều dựa trên một số nguyên tắc cần thiết, bao gồm đọc kỹ, phân tích cởi mở, các điểm tham chiếu rộng rãi và khả năng cũng như mong muốn tham gia tranh luận để bảo vệ hoặc nếu cần, sửa đổi quan điểm của mình. Tôi nhớ rằng Levi là một cầu thủ bóng chày hàng đầu khi còn trẻ, và tôi luôn thấy sự nhanh nhẹn và chú ý đến từng chi tiết trong suy nghĩ của vận động viên đó. Thật vinh dự và vui mừng khi được giảng dạy các lớp về Nhà thơ với tư cách là Nhà phê bình và Điều tra tính liên ngành dưới sự hướng dẫn và lãnh đạo của Levi trong nhóm trí tuệ sâu sắc đó.
Kaelen Wilson-Goldie
Trong thời gian làm chủ tịch Chương trình MFA về Viết nghệ thuật của SVA, David Levi Strauss đã mở ra một không gian quan trọng cho nhiều người thử nghiệm, kiểm tra các ý tưởng và thúc đẩy bài viết của họ hơn nữa. Ông đã trao cho những giáo viên như tôi cơ hội giới thiệu các khóa học mới về phê bình liên quan đến xung đột, chủng tộc và cách mạng; về cách viết về nghệ thuật trong bối cảnh phim ảnh, thơ ca và tiểu thuyết phi hư cấu. Với một nét chấm phá nhẹ nhàng, Levi đã tạo ra tinh thần đồng chí thực sự và học tập không theo thứ bậc. Các sinh viên trong chương trình – những người đến SVA từ khắp nơi trên thế giới và mang theo trình độ chuyên môn sâu sắc về báo chí, lịch sử nghệ thuật, triết học và các hình thức viết nghệ thuật và sáng tác nghệ thuật đã được thiết lập của riêng họ – đã sẵn sàng đặt câu hỏi về mọi thứ và thường làm việc chăm chỉ hơn bất kỳ ai khác mà tôi biết. Họ tiếp tục đặt ra những thách thức quan trọng cho phê bình ngày nay, một di sản của chương trình sẽ tồn tại ngay cả khi thư viện tuyệt vời đó bị đóng gói và lấy đi.
Charles Stein
Bảy năm giảng dạy lớp học của tôi trong chương trình Levi’s là một trong những trải nghiệm giảng dạy thỏa mãn nhất mà tôi từng có. Những học sinh thông minh và hấp dẫn/hấp dẫn, một nhóm các nhà văn trẻ đa dạng đến kinh ngạc. Làm sao mà mọi người từ nhiều nơi lại có thể quan tâm đến việc lắng nghe tôi? Ha! Tôi đã học được rất nhiều. Hy vọng họ cũng vậy.
Lauren O’Neill-Butler
Thật đáng buồn khi chương trình đã kết thúc vì chúng ta đang rất cần những tiếng nói phản biện mới nâng cao diễn ngôn công khai ngay lúc này. Sự kết thúc của chương trình cũng là lời nhắc nhở về cách mà bối cảnh giáo dục đại học đang thay đổi… theo chiều hướng xấu đi. Tôi biết ơn Levi vì đã nhận thức được cả hai vấn đề này và biết ơn các nhân viên và sinh viên. Tôi biết rằng các cuộc trò chuyện của chúng ta sẽ tiếp tục bất kể thế nào.
Alan Gilbert
Điều tôi đánh giá cao nhất về chương trình MFA về Viết nghệ thuật tại SVA, nơi tôi có vinh dự được giảng dạy vào mùa thu năm 2012, là việc từ chối tiếp cận nghệ thuật thông qua lăng kính của thị trường. Quá nhiều bài phê bình nghệ thuật là thông cáo báo chí theo những cách khác, và tôi chưa bao giờ có cảm giác rằng nguyên tắc sư phạm hướng dẫn của chương trình là cung cấp các công cụ để giải thích ý định của nghệ sĩ. Thay vào đó, David Levi Strauss và các giảng viên mà ông tập hợp nhằm mục đích hiểu được sức mạnh hùng biện và đôi khi kỳ diệu mà hình ảnh luôn có, dù tốt hay xấu—và khi phục vụ cho quyền lực, thường là quyền lực sau. Chương trình MFA về Viết nghệ thuật đã dạy cách phân tích những hình ảnh này đồng thời tái tạo nghệ thuật thị giác của một nhà văn. Danh sách cựu sinh viên lừng lẫy của chương trình đã tốt nghiệp và có những đóng góp quan trọng trên khắp Hoa Kỳ và trên toàn thế giới với tư cách là nhà văn, biên tập viên, giám tuyển và nhà hoạt động. Chương trình này sẽ được nhớ đến sâu sắc.
Học sinh tại Thư viện sáng tác nghệ thuật trên phố 21.
Jessica Holmes , Biên tập viên của tạp chí Degree Critical và Holding Everything Dear: Các lựa chọn từ Degree Critical và Khoa Nghệ thuật Thị giác MFA Art Writing Lưu trữ đã xuất bản
Khi Degree Critical được thành lập, khoảng một năm sau khi thành lập Chương trình Viết Nghệ thuật MFA tại Trường Nghệ thuật Thị giác, nó bắt đầu, giống như rất nhiều ấn phẩm kỹ thuật số khác vào năm 2007, như một blog. Những năm đầu của nó được đặc trưng bởi một phẩm chất nhất định thường thấy ở các blog vào giữa những năm 2000: một yếu tố của sự chắp vá, sự khâu tay đã kết hợp các tác phẩm viết đầu tiên lại với nhau.
Degree Critical đã trải qua một số thay đổi về thiết kế và định dạng trong những năm tiếp theo. Tuy nhiên, tinh thần phản kháng đã phân biệt ấn phẩm này vẫn là cốt lõi. Điều luôn khiến nó nổi bật so với các ấn phẩm viết về nghệ thuật trực tuyến phổ biến khác là bản chất đáng ngạc nhiên, “bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra” trong cách tiếp cận của nó đối với phê bình nghệ thuật. Degree Critical luôn cởi mở và khuyến khích các cách khác nhau để xem xét việc viết phê bình. Tuyên bố sứ mệnh của khoa Viết nghệ thuật từ lâu đã rõ ràng về mục tiêu của nó, và có lẽ nhiều cựu sinh viên của chương trình có thể nhớ lại dòng văn bản có nhiều câu chuyện nhất: Chương trình này không liên quan đến “sản xuất diễn ngôn” hoặc sự quanh co của hùng biện giám tuyển, mà đúng hơn là thực hành phê bình theo nghĩa rộng, hướng đến văn học.
Việc tập hợp những bài viết này, đại diện cho một số tác phẩm hay nhất mà Degree Critical đã cung cấp cho độc giả, được trình bày ở đây như một vật tổ tưởng niệm cho cuộc đời của Chương trình Viết về Nghệ thuật. Nếu bạn là người đọc Degree Critical lần đầu tiên , chúng tôi hy vọng điều này sẽ cung cấp cho bạn một chút hiểu biết sâu sắc về tác phẩm sôi nổi đã xuất hiện trong Chương trình Viết về Nghệ thuật trong nhiều năm, suy nghĩ nghiêm túc và tính cách trầm ngâm đã khiến việc trở thành một phần của nó trở thành một trải nghiệm độc đáo như vậy.
Lời tri ân từ cựu sinh viên
Ann C. Collins
Khi lần đầu gặp Levi để nói về chương trình MFA về Phê bình & Viết nghệ thuật, tôi thú nhận rằng tôi chưa bao giờ viết một bài phê bình nào, nhưng anh ấy chắc chắn rằng tôi có thể học được. Anh ấy nói rằng “Trong một bài luận, bạn có thể đi xa tùy thích theo bất kỳ hướng nào, và khi bạn lạc lối, bạn luôn có thể quay lại với nghệ thuật”. Sau này tôi mới nhận ra rằng ẩn chứa trong suy nghĩ đó là quan niệm rằng phê bình đòi hỏi sự tò mò để mạo hiểm đi xa và quyết tâm cho phép bản thân bị mất phương hướng trong quá trình này. Vài tháng sau, tôi thấy mình chìm đắm trong các hội thảo, buổi tập huấn, buổi đọc và cuộc trò chuyện, tất cả đều mời gọi các bạn sinh viên và tôi vượt qua chính mình để đi theo những cách quan sát và suy nghĩ mới khi chúng tôi cố gắng tìm chỗ đứng trong việc viết phê bình. Những lời của Levi luôn ở lại với tôi trong suốt thời gian đó, và tôi vẫn nghĩ về chúng. Vào những khoảnh khắc khi không còn gì trên trang giấy ngoài một chuỗi suy nghĩ đã dẫn tôi đến bờ vực sụp đổ của một vách đá mà tôi nghi ngờ sẽ không giữ được, tôi làm theo những gì Levi nói. Tôi quay trở lại với nghệ thuật và những trải nghiệm mà mỗi người trong chúng ta, những người có vinh dự được dành thời gian trong lĩnh vực đó, mang theo mình, và tôi nhớ rằng lạc lối là một phần cần thiết để đến được nơi bạn cần đến.
Ben Swift
Tôi luôn nghi ngờ rằng nếu ai đó có thể ngồi đủ lâu trong thư viện nhỏ trên tầng sáu, đọc hết cuốn sách này đến cuốn sách khác, trò chuyện và lắng nghe bất kỳ ai đi qua, người đó có thể khám phá ra những sợi dây liên kết toàn bộ vũ trụ.
Không giống một thư viện mà giống một cỗ máy khổng lồ để suy nghĩ theo những cách không ngờ tới hơn, nơi này dường như được điều khiển bởi sức mạnh của sự ngẫu nhiên: một cuốn sách được rút ra một cách ngẫu nhiên hay một cuộc trò chuyện tình cờ thường sẽ đưa bạn đến một góc suy nghĩ bất ngờ, và với những ý tưởng của bạn đổ ập xuống xung quanh bạn một cách dễ chịu, bạn sẽ bị kéo vào cõi bất ngờ đầy màu mỡ.
Tôi sẽ nhớ những chuyến đi như vậy, mặc dù đôi khi phải đi qua địa hình khắc nghiệt. Trên những chuyến đi đó, người ta không thể có người hướng dẫn hoặc bạn đồng hành nào tốt hơn.
Augustine phước lành
Zalfa Halabi và Blessy Augustine trong khoa. Ảnh do Blessy Augustine cung cấp.
Chương trình Phê bình và Viết nghệ thuật giống như một buổi trà đạo Nhật Bản kéo dài hai năm. Mỗi ngày, chúng tôi ngồi thành vòng tròn và kiên nhẫn chiêm nghiệm tác phẩm nghệ thuật hoặc văn bản trước mắt. Chúng tôi xử lý từng từ một cách tinh tế và chu đáo, cả khi đọc và viết. Vào giữa chương trình, tôi thậm chí nhận ra rằng mình muốn trở thành một nhà văn, rằng tôi hiểu được ý nghĩa của việc viết. Tôi nghĩ thật đáng chú ý khi chúng tôi từ khắp nơi trên thế giới đến đây và tìm thấy nhau – sinh viên, giáo viên, sách quý, ba loại ấm pha cà phê – và nuôi dưỡng lẫn nhau. Mặc dù buồn vì không gian vật lý của khoa không còn tồn tại nữa, tôi nghĩ rằng mỗi chúng tôi đều nhận thức được rằng di sản của khoa sẽ tiếp tục thông qua tất cả những ai đã từng bước qua cánh cửa khoa.
Charles Schultz
Tôi muốn đưa tiếng nói của hai nhà phê bình đã đóng vai trò nền tảng cho chương trình yêu quý của chúng ta, để năng lượng và trí tuệ của họ có thể trở thành một phần trong sự tri ân của chúng ta.
Đầu tiên là Susan Sontag, từ cuốn sách On Photography của bà, xuất bản năm 1977, mặc dù các bài luận ban đầu xuất hiện trên NY Review of Books và trong lời cảm ơn, bà viết rằng nếu không có sự động viên của bạn bè bà, cụ thể là Barbara Epstein, Robert Silvers và Don Erik Levine, thì các bài luận này có thể đã không xuất hiện.
Từ bài luận đầu tiên, Trong hang động của Plato ; đây là cách tác giả kết thúc:
Sẽ không sai khi nói về những người có sự thôi thúc chụp ảnh: biến trải nghiệm thành một cách nhìn. Cuối cùng, việc có một trải nghiệm trở nên giống hệt với việc chụp ảnh nó, và việc tham gia vào một sự kiện công cộng ngày càng trở nên tương đương với việc nhìn nó dưới dạng ảnh chụp. Mallarme, nhà thẩm mỹ học hợp lý nhất của thế kỷ mười chín, đã nói rằng mọi thứ trên thế giới tồn tại để kết thúc trong một cuốn sách. Ngày nay, mọi thứ tồn tại để kết thúc trong một bức ảnh.
Và trích dẫn khác đến từ John Berger, cụ thể là từ cuốn sách Another way of Telling của ông . Một cuốn sách về nhiếp ảnh mà Berger thực hiện với sự hợp tác của Jean Mohr, xuất bản năm 1982. Berger thừa nhận rằng công trình này sẽ không thể thực hiện được nếu không có Viện xuyên quốc gia, theo hồ sơ trực tuyến của viện thì “là một viện nghiên cứu và vận động quốc tế cam kết xây dựng một hành tinh công bằng, dân chủ và bền vững”. Berger là một trong những thành viên đầu tiên của viện, nơi ban đầu cũng ủng hộ việc ông chuyển từ London đến ngôi làng miền núi Quincy của Pháp.
Berger viết,
Và trong cuộc sống, ý nghĩa không phải là tức thời. Ý nghĩa được khám phá trong những gì kết nối, và không thể tồn tại nếu không có sự phát triển. Không có câu chuyện, không có sự mở ra, thì không có ý nghĩa. Sự thật có thể được đưa vào máy tính và trở thành các yếu tố trong phép tính. Tuy nhiên, không có ý nghĩa nào xuất phát từ máy tính, vì khi chúng ta gán ý nghĩa cho một sự kiện, ý nghĩa đó là phản ứng, không chỉ với điều đã biết mà còn với điều chưa biết: ý nghĩa và sự bí ẩn là không thể tách rời, và không cái nào có thể tồn tại nếu không có thời gian trôi qua. Sự chắc chắn có thể là tức thời; sự nghi ngờ đòi hỏi thời gian; ý nghĩa được sinh ra từ cả hai. Một bức ảnh chụp tức thời chỉ có thể có được ý nghĩa khi người xem có thể đọc được trong đó một khoảng thời gian kéo dài vượt ra ngoài chính nó. Khi chúng ta thấy một bức ảnh có ý nghĩa, chúng ta đang cho nó một quá khứ và một tương lai.
Tôi đóng khung các trích dẫn theo cách này để nhấn mạnh giá trị của tình bạn, của cộng đồng và để thừa nhận nhu cầu khuyến khích và hỗ trợ trong quá trình sáng tạo. Chương trình viết đã nuôi dưỡng một cộng đồng những người tư duy sáng tạo và phản biện đã đóng cửa, nhưng các mối quan hệ đã được phát triển và hình thành nên mạng lưới thực sự của cộng đồng này vẫn còn rất rộng mở.
David Shuford
Trọng tâm rõ ràng của Chương trình MFA về Viết nghệ thuật tại SVA là tinh chỉnh kỹ năng viết của sinh viên, đưa ra lời khuyên thực tế và thẩm mỹ. Nhưng đồng thời, có một sự nhấn mạnh song song vào việc tác động đến lập trường đọc của nhà phê bình mới chớm nở. Trong suốt quá trình học, tất cả chúng tôi đều phải đối mặt với việc đọc hình ảnh cũng như văn bản, trong đó tài liệu trong tầm tay – dù là hình ảnh hay ngôn ngữ – cần phải được hiểu theo đúng bản chất của nó, mà không làm đối tượng chú ý phải gánh chịu những gánh nặng không cần thiết từ bên ngoài. Chương trình nhấn mạnh vào sự tham gia trực tiếp này vào tác phẩm, tránh xa các cách tiếp cận giáo điều, cấu trúc theo công thức và các nạng khác của người viết. Vì đọc và viết gắn bó chặt chẽ với nhau, nên giáo trình của khoa có rất nhiều tác giả – nhiều người ở ngoài phạm vi nghệ thuật cụ thể – những người nhanh chóng biến đổi từ tài liệu mới lạ thành những giọng nói được trân trọng, những người có thể khơi dậy cuộc đối thoại nội tâm và thúc đẩy các cuộc trò chuyện với những người khác trong phòng hội thảo và hơn thế nữa. Vilém Flusser, Édouard Glissant, Fleur Jaeggy, Fernand Deligny, Jill Johnston, Henry Corbin và Raúl Ruiz chỉ là một số người thay phiên nhau làm chất xúc tác, đưa vào các khuôn khổ mới, phá vỡ các hình thức cũ và truyền cảm hứng cho sự cam kết hoàn toàn vào các khả năng của một cuộc sống viết lách liên quan đến văn hóa. Mối quan hệ qua lại giữa viết và đọc, giữa nhìn và suy nghĩ, dòng chảy liên tục của các từ vào ý tưởng và hình ảnh và ngược lại, mê cung biến đổi này đã được Levi và các giáo sư tuyệt vời khác nhấn mạnh ở mọi ngã rẽ, và vì vậy tôi mãi mãi biết ơn.
Hakim Bishara
Tôi không biết mình sẽ ở đâu ngày hôm nay, hoặc tôi sẽ làm gì, nếu David Levi Strauss không tình cờ xuất hiện trong cuộc đời tôi vào mùa thu năm 2015 và thay đổi hoàn toàn cuộc sống của tôi. Tôi là một ứng cử viên không mấy khả quan cho chương trình Viết nghệ thuật của ông: một sinh viên bỏ học đại học nghèo khó ở độ tuổi 30 đang phải đối mặt với khủng hoảng nghề nghiệp. Tôi đã từ bỏ ước mơ kiếm sống bằng nghề viết lách. Thay vào đó, tôi đang sống bằng bất kỳ kỹ năng sáng tạo nào mà tôi có cho các tập đoàn vô tâm, và ghét từng phút giây của công việc đó. Đối với Levi, điều này không quan trọng: ông đã thuyết phục tôi nộp đơn vào chương trình bất chấp mọi khó khăn này. Bằng cách nào đó, ông tin rằng nó sẽ hiệu quả; mặt khác, tôi chắc chắn rằng chỉ riêng nỗ lực nộp đơn sẽ kết thúc trong thất bại hoàn toàn. Ông thậm chí còn đấu tranh với ban quản lý của trường để miễn một số yêu cầu quan liêu cản trở – cụ thể là tôi thậm chí còn không có bằng chứng về việc đã hoàn thành bằng Cử nhân Nghệ thuật. Bây giờ, nhờ ông và trợ lý tuyệt vời của ông khi đó, nghệ sĩ Annette Wehrhahn, tôi có một cuộc sống và sự nghiệp gần hơn nhiều so với những gì tôi luôn mơ ước. Đó là chuyện cổ tích, nhưng hóa ra lại là sự thật: Một người tốt bụng tin tưởng bạn hơn cả chính bạn tin tưởng bản thân mình sẽ đến và trao cho bạn một cơ hội chỉ có một lần trong đời. Sau đó, bạn phải nắm bắt và chạy theo nó. Đối với tôi—và nhiều người khác—người đó chính là Levi.
Tôi sẽ tiếp tục thương tiếc sự đóng cửa của chương trình độc đáo này, nơi đã trao cho rất nhiều sinh viên tốt nghiệp tiếng nói, nghề thủ công và vị trí trên thế giới. Nhìn lại tinh thần tự do sáng tạo và sự thách thức của nó đối với các quy ước cứng nhắc về viết lách và phê bình—tôi tự hỏi làm thế nào mà nó tồn tại trong một tổ chức học thuật ngay từ đầu. Tôi may mắn được tham gia vào giấc mơ đó trong khi nó còn tồn tại.
Kareem Estafan
Học sinh đang xem Merce Cunningham Studio luyện tập biểu diễn, năm 2011. Ảnh: Kareem Estafan.
Chương trình MFA về Viết nghệ thuật của David Levi Strauss đã cung cấp cho tôi những công cụ mà tôi không biết mình cần để viết về nghệ thuật, những công cụ cũng giúp tôi nhận thức thế giới theo những cách mà tôi không ngờ tới. Mặc dù tôi đã học được một số “cách làm” nhất định về phê bình nghệ thuật, nhưng tôi đã được dẫn dắt theo những con đường phức tạp hơn, đi đến tận gốc rễ của cách chúng ta nhìn nhận và cảm nhận, cách chúng ta biết đến và cách chúng ta tạo ra ý nghĩa. Tên của một số khóa học mà tôi đã học—Phê bình và Rủi ro, Nghệ thuật và Thông tin, Ghi lại chuyển động, Cái cao cả và Cái đẹp—đủ để minh họa cho phạm vi câu hỏi mà một khoa gồm các nhà phê bình, nghệ sĩ, nhà thơ và triết gia đặt ra. Nhưng điều này sẽ không nắm bắt được phương pháp sư phạm độc đáo của những nhân vật như Michael Brenson, Ann Lauterbach, Claudia La Rocco hay Lynne Tillman, những người, bất chấp sự khác biệt của họ, đều chia sẻ những gì tôi hiểu là phẩm chất mà Levi coi trọng hơn hết: sự cống hiến cho phê bình văn hóa xuất phát từ sự chú ý bền bỉ và sự quan tâm về mặt đạo đức hơn là từ bất kỳ diễn ngôn hay “lối đi” cụ thể nào. Hóa ra, chính những cam kết đó đã làm sắc nét nhận thức của chúng tôi về mọi thứ đang diễn ra bên ngoài lớp học của mình—từ Quảng trường Tahrir ở Cairo đến trại biểu tình Chiếm giữ Phố Wall ở trung tâm thành phố, trong những năm tháng của tôi—và không chỉ những sự kiện và đối tượng được coi là “nghệ thuật”.
Buổi thuyết trình/lễ kỷ niệm luận án của lớp năm 2021. Ảnh: Kareem Estafan.
Katheryn Brock
Cộng đồng Nghệ thuật Viết MFA đã cứu mạng tôi với tư cách là một nhà văn. Tôi tham gia chương trình với sự tò mò và khao khát một cộng đồng trí thức. Những gì tôi tìm thấy đã trở thành nền tảng cho nền giáo dục chính trị và thẩm mỹ của tôi, sự phát triển của tôi với tư cách là một con người và là ngôi nhà cho những người bạn đồng hành. Tôi là sinh viên trong nhóm tốt nghiệp gần đây nhất, điều đó có nghĩa là hơn một nửa quá trình học của chúng tôi diễn ra trực tuyến do đại dịch. Mặc dù chúng tôi đều bị cô lập, chúng tôi vẫn đọc và thảo luận về các văn bản quan trọng; chúng tôi cười và dành không gian cho sự mệt mỏi của nhau khi sử dụng Zoom; chúng tôi đã viết những luận án vượt ra ngoài giới hạn của hình thức; chúng tôi được cố vấn bởi các giáo sư thể hiện sự quan tâm và chủ ý trong quá trình giảng dạy của họ. Thời gian của tôi trong chương trình đã giới thiệu cho tôi một cuộc sống được xây dựng bởi chất lượng sự chú ý của tôi. Nó đã chỉ cho tôi – thông qua những giáo viên tận tụy với nghề của họ và thông qua các văn bản soi sáng con đường – một cách hướng tới cuộc sống.
Kurt Ralske
Những giáo viên tuyệt vời truyền đạt kỹ năng hoặc kiến thức; hoặc, họ trao quyền cho cá nhân để tự học; hoặc, họ tạo ra trong lớp học một không gian xã hội trở thành một cấu trúc chính trị bình đẳng để khao khát trên thế giới; hoặc, họ đóng vai trò là mô hình về cách tham gia hoàn toàn vào một câu hỏi. Levi đã hoàn thành tất cả những điều này, và còn một điều gì đó khác nữa. Không chỉ đơn giản là “thể hiện sự tham gia vào một câu hỏi”, Levi đã thực sự lây nhiễm cho chúng tôi, những học sinh của ông, một căn bệnh không thể chữa khỏi. “Hình ảnh ảnh hưởng đến con người như thế nào? Nguồn gốc sức mạnh của chúng là gì và chúng có được nó như thế nào? Sức mạnh này nên được xử lý như thế nào?” Dòng câu hỏi này đã trở thành tình trạng mãn tính, căn bệnh suốt đời của những người học với Levi. Những câu hỏi này, khi được Levi tiết lộ trong vẻ đẹp và sự kinh hoàng trọn vẹn của chúng, không bao giờ có thể bị bỏ qua hoặc gạt sang một bên. Rủi ro đơn giản là quá cao. Những người trong chúng tôi rời khỏi lớp học của Levi với nỗi đau của những hình ảnh đều biết rằng tình trạng này kéo dài là bằng chứng cho thấy tầm quan trọng cốt lõi của nó, và việc mắc phải chứng rối loạn này thực chất là một món quà may mắn. Chúng ta nhìn chằm chằm vào hình ảnh, hình ảnh cũng nhìn lại. Chúng ta cảm thấy biết ơn.
Sahar Khraibani và Sumeja Tulic
Chúng tôi đang đứng trên bãi cỏ xanh, putt, và những hồi tưởng của chúng tôi giống như lịch sử: nghiêm túc, nhưng không quá nghiêm túc, thừa thãi—vân vân.
Đọc Ashbery luôn nhắc nhở chúng ta về Bases—hai lớp học đáng nhớ mà David Levi Strauss đã dạy chúng ta. Chính tại đó và sau đó, chúng ta đã chấp nhận rằng chúng ta là những con người của số nhiều—chúng ta đứng trên nhiều hơn một nền tảng. Đúng vậy, thỉnh thoảng, các mảng kiến tạo này di chuyển và va chạm, trái đất rung chuyển, và mọi thứ vỡ ra, nhưng chỉ để đưa một số yếu tố lại gần nhau hơn. Chương trình Art Writing là một hướng dẫn vẽ bản đồ không phải để chắc chắn mà là để an toàn.
Bước vào thư viện rộng lớn và đẹp đẽ của khoa mang lại cảm giác chỉ có thể sánh bằng những cuộc trò chuyện với Levi và những người cố vấn của chúng tôi trong chương trình, trong và ngoài lớp học. Thực hành phê bình, như chúng tôi đã được dạy, đòi hỏi phải phân biệt ngày càng tinh tế hơn giữa mọi thứ, nhưng quan trọng nhất là đó là cách để đặt câu hỏi về những khái niệm cơ bản về cuộc sống và nghệ thuật.
Chương trình không chỉ là cơ sở để mở rộng theo nghĩa văn học mà còn nuôi dưỡng những tình bạn quan trọng như tình bạn của chúng tôi. Chúng tôi mãi mãi biết ơn Chủ tịch và người thầy đáng kính David Levi Strauss, người mà nếu không có ông, chúng tôi sẽ không bao giờ bắt đầu cuộc hành trình này—và vân vân.
Tatiane Schilaro
Nguồn: Tatiane Schilaro.
Khi bước vào một trong những thang máy đông đúc của tòa nhà nổi tiếng SVA tại số 132 West 21st Street, tôi nhớ đã để ý thấy một người phụ nữ có mái tóc ngắn bất đối xứng độc đáo. Tôi chưa bao giờ gặp hoặc “tìm kiếm trên Google” về cô ấy, giống như hầu hết mọi người có thói quen làm bây giờ. Có lẽ vì cô ấy đang mang cà phê hoặc đồ ăn lên lầu, hoặc có lẽ vì chương trình đã gọi cho tôi, tôi chỉ biết đó là Annette Wehrhahn, người mà tôi đã lên lịch phỏng vấn không chính thức vào ngày hôm đó. Lần đầu tiên tôi đặt chân vào không gian đáng yêu đó để nói chuyện với Annette về đơn đăng ký của tôi cho chương trình Phê bình và Viết nghệ thuật. Những cựu sinh viên khác chắc chắn sẽ viết những mô tả tốt hơn về không gian của chương trình: thư viện quyến rũ, tấm thảm đỏ thẫm, ghế nằm và đệm thoải mái trong phòng, ánh sáng dịu nhẹ và nhà bếp chào đón với hai lối vào được thiết kế thông minh. Tôi nhớ cảm giác mình thuộc về nơi đó, hoặc tốt nhất: Tôi nhớ mình ước mình có thể thuộc về nơi đó.
Trong hai năm tôi học chương trình này, tôi đã có những giấc mơ và mơ mộng tuyệt vời. Những giấc mơ này thường là những hình ảnh đơn giản, nhưng sống động và có thực. Những giấc mơ khác là những cuộc viếng thăm thực sự, những cuộc gặp gỡ tiên tri với những người mà tôi chỉ “gặp” nhiều năm sau đó, hoặc về những điều mà tôi chỉ có thể hiểu vào một thời điểm khác. Ngày nay, với tư cách là một nhà văn-nhà giáo dục, tôi biết rằng đây không phải là những trải nghiệm ngẫu nhiên. Chúng gắn liền với cam kết nghiêm ngặt của chương trình đối với lịch sử và các tác giả mà khoa mời chúng tôi gặp: từ Parmenides đến Flusser, từ Sontag đến Couliano, từ Benjamin đến Lispector.
Những lời của các nữ thần và thần linh này đã gắn chặt với cơ thể và trí tưởng tượng của tôi thông qua những hình ảnh hình thành trong tâm trí tôi. Họ cũng hướng dẫn trải nghiệm của tôi với nhiều loại hình ảnh xuất hiện xung quanh chúng ta. Trên thực tế, sự hướng dẫn chặt chẽ này có nghĩa là tôi có thể liên hệ với các tác phẩm của nghệ sĩ theo cách khác so với trước đây. Sự hiểu biết của tôi về nghệ thuật đã thoát khỏi một thế giới lịch sử nhưng cũng được khử trùng để diễn giải. Thay vào đó, mối quan hệ của tôi với nghệ thuật và hình ảnh tập trung vào một không gian quan trọng, lịch sử và chính trị của hình ảnh trực quan hiện thân. Việc xem một bức ảnh, một meme hoặc một bức tranh không bao giờ còn là một hành động đơn giản nữa. Bây giờ đã nhiều năm trôi qua kể từ khi tôi tốt nghiệp, những tác giả này và những giấc mơ mà họ tạo điều kiện cho tôi vẫn tồn tại trong cơ thể và tâm trí tôi; họ vẫn nói với tôi. Họ tồn tại dưới dạng hình ảnh và từ ngữ bên trong tôi, không phải như thể tôi đã cài đặt chúng vào đầu mình dưới dạng chương trình—hay thuật toán—mà là ảo ảnh, như tổ tiên liên tục thổi sự sống vào một lớp vỏ. Họ không trong suốt hay chảy nước, giống như những bóng ma trong chiếc đèn lồng ma thuật thế kỷ 19. Họ hiện diện, nói một cách say mê và hành động dữ dội.
Mối liên hệ giữa quá khứ và lời tiên tri, lịch sử và hiện tại, thấm nhuần nhiều đặc điểm của chương trình Levi. Một trong những nguyên tắc phi thường nhất của chương trình là sự hiểu biết rằng quá khứ/lời tiên tri-lịch sử/hiện tại có thể được xem xét lại liên tục thông qua hành động viết về hình ảnh. Khả năng tạo ra mối liên kết giữa hình ảnh và từ ngữ này, đối với tôi, không chỉ là một kỹ năng của nhà phê bình nghệ thuật. Việc gợi lên mối quan hệ hình ảnh-từ ngữ một cách hiệu quả đã trở thành một cách sống. Tôi thú nhận rằng chương trình đã khiến tôi mong muốn đấu tranh cho hình ảnh và đấu tranh cho quyền được nhìn nhận hình ảnh một cách phê phán.
Tôi vô cùng biết ơn Levi, Annette và các giảng viên của chương trình đã hướng dẫn tôi trên con đường can đảm. Ngay sau khi tôi rời khỏi chương trình, thế giới đã chứng kiến sự trỗi dậy của chủ nghĩa phát xít. Ngày nay, việc xem xét các hình ảnh một cách phê phán có thể giúp xác định liệu một người có thể mãi mãi bị chế ngự bởi hậu sự thật hay liệu một người có cơ hội sống sót sau những cơn bão tin tức giả mạo và các âm mưu đã tràn ngập xã hội của chúng ta hay không.
Trong sự kiện Zoom tri ân do The Rail tổ chức , nhiều cựu sinh viên đã đề cập rằng việc tốt nghiệp chương trình MFA về Phê bình nghệ thuật và Viết của SVA đã cứu họ. Sẽ không ngoa khi nói rằng tôi cũng đã mãi mãi thay đổi—và được cứu—bởi chương trình này. Một nhóm các nhà văn và nhà tư tưởng xuất sắc đã định hình nên nhà giáo dục và nhà văn như tôi ngày hôm nay. Các thành viên khoa trong chương trình vừa là người cố vấn vừa là bạn bè. Mỗi người đều có phương pháp riêng của mình, phản đối mạnh mẽ cái mà Paulo Freire gọi là “khái niệm ‘ngân hàng’ của giáo dục”, trong đó sinh viên được coi là những chiếc bình rỗng chờ người hướng dẫn gửi thông tin. Nancy Princenthal, Dejan Lukic, Charles Stein, Jennifer Krasinski, Claudia La Rocco, Susan Bee, Lucy Raven, Thomas Beard và Susan Bell không chỉ dạy tôi cách viết về nghệ thuật; họ còn là những người hành nghề trung thực và hào phóng trong lĩnh vực của riêng họ. Như thể phản ánh chòm sao các nhà văn này, các đồng nghiệp của tôi cũng thông minh và giàu lòng trắc ẩn.
Phương pháp sư phạm sống động của chương trình thực sự được thúc đẩy bởi tình yêu. Tình yêu, như một mong muốn đơn giản nhưng mạnh mẽ để biến đổi thế giới và trí tưởng tượng của chúng ta về nó. Chương trình không thể thay thế này, và ý nghĩa của nó đối với thế giới nghệ thuật, sẽ mãi mãi bị bỏ lỡ. Cảm ơn Levi, vì đã để tôi trở thành một phần của món quà kéo dài 16 năm này.
Will Fenstermaker
Từ trái sang: Zalfa Halabi, Will Fenstermaker, Blessy Augustine, Isabelle Gillet và Tereza Belfort (tất cả đều tốt nghiệp năm 2016).
Chương trình Phê bình & Viết nghệ thuật tại Khoa Nghệ thuật thị giác (sau này đổi tên thành “Viết nghệ thuật” sau khi tôi tốt nghiệp năm 2016) không dạy lý thuyết phê bình, thực hành giám tuyển hay bất kỳ phương pháp nào khác để tiếp cận nghệ thuật—ngoại trừ, tất nhiên, là thực hành viết. Nhân tiện, đây là lý do tại sao chương trình được công nhận là MFA. Vào ngày đầu tiên của lớp học, Levi đã mang hai tác phẩm nghệ thuật từ xe của mình vào—một bức tranh yên ngựa màu xanh của Ron Gorchov và một loạt khung hình mà Kurt Ralske trích từ The Passion of Joan of Arc của Carl Theodor Dreyer —đặt chúng lên bàn và (trong ký ức của tôi, ông ấy đang rời khỏi phòng, nhưng có thể ông ấy vẫn im lặng) hướng dẫn chúng tôi viết. Sau đó, ông gạch chân những phần “có cảm giác sống động”. Những hiểu biết hàn lâm và các hình thức trí tuệ được tiếp thu khác đã không được chú ý, bị coi là non nớt; gạch chân là ngôn ngữ truyền đạt một cách thẳng thừng hiệu ứng của sự hiện diện của đối tượng. Đó là một bài tập để quên đi những gì chúng ta nghĩ mình biết và học cách nhìn nhận. Khi còn nghi ngờ, bất cứ khi nào bạn bị mắc kẹt, các giáo viên đã nhắc nhở chúng ta trong nhiều năm, hãy quay lại và nhìn lâu hơn, nhìn kỹ hơn. Tôi đã nghĩ về tình trạng bí ý tưởng như một thứ gì đó tồn tại trong punctum caecum , nơi võng mạc gặp đĩa thị và mắt bị mù. Có điều gì đó kỳ lạ xảy ra trong các khớp thần kinh giữa mắt và não, não và các ngón tay… nếu bạn đã dành đủ thời gian để nhìn, chúng sẽ bắn theo các mô hình không thể diễn đạt được nhưng vẫn gắn kết thành ngôn ngữ. Hầu hết mọi người mất hai năm để trải qua chương trình Phê bình & Viết nghệ thuật, hoặc chỉ đủ lâu để bắt đầu phát triển quy trình tinh thần khó hiểu này. Lớp năm 2016 bao gồm bảy sinh viên. Chúng tôi coi lời phê bình tệ là một hình thức bạo lực đối với nghệ thuật, và lời phê bình tốt là một cách để tăng cường sức mạnh thị giác của nó. Đây chắc chắn là những quá trình huyền bí, nhưng chúng tôi được khuyến khích chấp nhận phép thuật và thuật giả kim.
Đó là ngôi trường duy nhất cùng loại trên thế giới, và nó chỉ tồn tại được 15 năm. Ngày tôi biết, vào năm 2020, rằng nó sẽ đóng cửa là một trong những ngày khó khăn nhất của năm ảm đạm đó. Bất kể điều gì xảy ra sau đó, bất kỳ ai muốn nuôi dưỡng thế hệ nhà phê bình nghệ thuật tiếp theo, sẽ phải chịu trách nhiệm cho sự vắng mặt của nó.
Tử Lâm
Nguồn: Zi Lin.
Trở thành một nhà phê bình độc lập là một điều khó khăn ở Trung Quốc, vì phải mất thời gian để viết một bài đánh giá chất lượng về một cuộc triển lãm với mức thù lao thấp, hoặc, hầu hết thời gian, không có thù lao nào cả. Vì vậy, tôi phải kiếm tiền bằng những cách khác. Nhưng tôi tự hào về bản thân mình, vì dù tình hình tài chính của tôi có khó khăn đến đâu, tôi chưa bao giờ đánh đổi sự độc lập của mình vì tiền bạc hay những lý do khác, vì tôi biết rằng ở một số nơi trên thế giới này, những người bạn viết của tôi trong chương trình của chúng tôi cũng đang làm như vậy; và vì tôi biết rằng, một ngày nào đó, nếu tôi đứng trước Levi, tôi sẽ không cảm thấy xấu hổ về những việc làm của mình.
A Tribute to SVA’s Art Writing MFA – The Brooklyn Rail
David Levi Strauss
For fifteen years, from 2006 to 2021, the MFA program in Art Criticism & Writing (which changed its name to Art Writing in 2015) invited some of the best and most prominent art writers to speak. The series was established by the founding Chair of the program, Thomas McEvilley, who presided over the first five events, and was then continued by the new chair, David Levi Strauss, to its conclusion. The first talks were held in the SVA Amphitheater on 23rd Street and 3rd Avenue, then moved to the SVA Theatre on 23rd Street and 9th Avenue, and finally to our own department library on 21st Street, between 6th and 7th Avenues. At that point, the series was renamed “Quijote Talks,” in honor of the storied El Quijote bar and restaurant in the Chelsea Hotel, where our students and faculty often went with the speakers for dinner and talk after the lectures. The name was also, of course, inspired by the errant knight himself, and the series consisted of pointed talks and discussions about relevant pasts and possible futures. Here’s the link to the archive: Quijote Talks & Lecture Series Archive
Tributes from Faculty Members in the Program
Debra Bricker Balken
Teaching Critical Strategies in the SVA MFA Art Writing program was always an exhilarating experience. The students were truly remarkable, engaged not only in the craft of writing but in the urgent issues that confront the practice of criticism. I am sure Levi’s exemplary program will continue to live on through their words.
Michael Brenson
The éminence grises for David Levi Strauss’s Art Writing program at the School of Visual Arts were John Berger, Susan Sontag and Leo Steinberg. Each of the three is a revered writer who loved knowledge, thought independently, read closely, and surprised, provoked and moved readers. Each brought into being a community of readers that continues to turn to them. If you look hard, read well and commit yourselves to the never-ending struggle to write with passionate intelligence, art writing has no limits, Levi communicated to his students. Art needs you, the culture needs you, we are behind you, go for it, his program said.
Ann Lauterbach
Working with and for David Levi Strauss at SVA was like entering an asylum for provocative thinking around a brilliant constellation: contemporary visual art, critical writing, politics and poetics. These animated our inquiries, free from jargon and from received ideas of significance. Intellectual freedom is always rare; those of us who were part of Levi’s inspired gathering were lucky and happy, knowing we were having a conversation, with each other and with our students, anchored by his respect and trust. Thank you, Levi!
Nancy Princenthal
The SVA Art Writing MFA program, in which I had the good fortune to teach for more than a decade, brought together students from all over to talk and write about an equally unbounded range of cultural events, objects and ideas. Initiated by Tom McEvilley and developed by David Levi-Strauss, two thinkers and educators of rare breadth, it was a laboratory, a forum, and an uncommonly welcoming home.
Dejan Lukic
The world is full of gatekeepers (especially the academic world). One really has to cross the desert to find an oasis where to be fully oneself. The Art Writing program at the School of Visual Arts in New York was one such oasis. All the seeds of my work to come here germinated in an amicable way. This space of freedom, both in spirit and in thought, where I taught for six years, was marked by receptive students and a chair (our dear David Levi Strauss) who let the act of teaching mysteriously open. Presently this space is folding but not dying. It continues to live through the work of those that were nourished in it and now pollinate the world with their words.
Jennifer Krasinski
Both as a teacher and as a writer, I have never felt as proud, or as invigorated, as I have during my eight years on faculty in the MFA Art Writing program at SVA. To have spent that time among colleagues and students who share a passion not only for the art of criticism, but also for the power of the written word, was a joy and an honor. I am deeply grateful to David Levi Strauss for giving me a gift beyond measure; namely, the space and support to teach what I love and believe in most. The cultural landscape is much richer for this program, and I look forward to seeing how the alumni continue to cultivate and shape literature, the arts, and the future.
Lynne Tillman
Levi created a program to extol writing as an art. His doctrine, if one existed, said that being excited by and thinking about ideas and theories is great; talking is great. But writing on them requires as much effort as thinking. In the thesis seminar I taught and participated in, an idea was realized on a page only when the thought was as good as its elucidation. Levi advocated for the necessity of a writer’s excitement and understanding to be written for the page, for readers, meaningfully, even beautifully. I share his belief in the essential relationship of writing and thinking, and am happy to have been a teacher in this critical project.
Emmanuel Iduma
In January 2012, nudged by Eric Gottesman, who had been Levi’s student at Bard, I sent in my application to the Art Writing program at the School of Visual Arts, New York. After I was accepted and couldn’t resume that fall due to financial constraints, Levi sent me a short essay he wrote at the prompting of Irving Sandler. “Dear Irving,” the essay began, “If it’s not good writing, it can’t be good criticism.” Thus began my apprenticeship, nearly a year before I eventually resumed. That sentence—paraphrased from Walter Benjamin—became, and remains, a defining statement of my work. I needed a lodestar, and Levi, together with the eclectic group of writers and critics he assembled during my two years there (Claudia La Rocco, Nancy Princenthal, Dejan Lukic, Charles Stein, Lynne Tillman, Susan Bee, Thomas Beard, Jennifer Krasinski, and Susan Bell), provided an unforgettable and nonpareil constellation. Things came full circle for me when, in fall 2016, I began teaching the foundational Writing I course at the program. I didn’t think I was deserving, but as he had done for me as a student, Levi placed a bet on all that was yet to come. I point to my trajectory to make my gratitude unflinchingly personal, to say this for myself, and I hope for others: Without your pathfinding work, dear Levi, what would we have done?
Jennifer Kabat
What to say about the art writing MFA that is enough? For a writer who has since my teen years loved bending an object into language and those shimmering, psychedelic possibilities of pushing on words and vision and time and histories, there is no place I wanted to teach more. Also, because the program celebrated the essay as form, a form with its own elasticity … And, that it was the only place in the country doing this work with criticism, and that it included a broad array of students across diverse backgrounds. In my short time working with them, they’ve explored everything from works of high modernism to breaking capitalism in the lyric form to shit and Sheila Fell. This program that Levi developed and shepherded held my pedagogical heart and now that heart is broken.
Phong H. Bui
Among the most profound pleasures of my teaching career was passing to my students what I’d learned from Meyer Schapiro’s worldview of humanism and his thoughtful advocacy for the artists’ “inner freedom;” as well as Dore Ashton’s tireless defenses of the artists’ indispensable contributions to our cultural firmaments, and Irving Sandler’s essential on-the-spot art history with artists in their studios, among others. The opportunity to share how we, critics, writers, and curators communicate with our artist colleagues with absolute sensitivity, intelligence, and scholarly rigor, has deepened my commitment to carry out this tradition of passing the baton with the utmost care at the Rail. The two graduate seminars I taught at Levi’s program reaffirmed the possibility of bridging the academy and real life experience. I’m forever grateful to Levi and his program, as well for the alliances I forged among faculty members and students, many of whom are essential to the Rail’s ongoing “living organism.”
Lucy Raven
The opportunity to teach in Levi’s Art Writing program was exceptional in a number of ways. As an artist, being asked to to teach future art writers made clear to me Levi’s profound respect and commitment to theory born out of practice, out of looking and thinking deeply and slowly, and out of a complex set of sources and resources that includes makers and thinkers of all kinds. It’s a way to develop theory as practice, as well. As his student years before, at Bard MFA, I learned from how he modeled this method through conversation, correspondence, and the generous act of looking together at work, and allowing thoughts the space and time to take form alongside it.
Michael Taussig
With students, Annette, and Emily, Levi made a beautiful home for the wandering souls of those who cross the Rubicon back and forth between art and writing, art as writing, and writing as transformation. A thing of joy and endless perusal the library they constructed came alive as quivering force for the many guest lectures that I will miss, as will NY City.
Vincent Katz
I have had the good fortune to teach under the leadership of poets and those attuned to poetry’s strictures and delights. In programs led by Anne Waldman and Robert Storr, I felt an expansive vision at that moment when teaching ramifies to the benefit of both teacher and student. David Levi Strauss’s MFA in Art Writing program at School of Visual Arts was just such an environment. Based in Levi’s experiences at New College in San Francisco, his close proximity to Diane di Prima, Robert Duncan, and others, his editorial acumen at ACTS: A Journal of New Writing (1982–1990), his SVA program came with the awareness that there is no correct way to write about art, or the world, that a multiplicity of approaches would best serve the community, provided each approach was founded on some necessary principles, including careful reading, open-minded analysis, wide-ranging reference points, and the ability and desire to engage in debate to defend or, if necessary, modify one’s positions. I recall that Levi was a top-notch baseball player in his youth, and I always see that athlete’s alacrity and attention to detail in his thinking. It was an honor and a pleasure to have taught classes on The Poet as Critic and Investigating Interdisciplinarity under Levi’s guidance and leadership in that intimate array of minds.
Kaelen Wilson-Goldie
During his time as chair of SVA’s Art Writing MFA Program, David Levi Strauss opened up a vital space for many people to experiment, test out ideas, and push their writing further. He gave teachers like me the chance to introduce new courses on criticism in relation to conflict, race, and revolution; on writing about art in the context of film, poetry, and narrative nonfiction. With a light touch, Levi created a real spirit of camaraderie and non-hierarchical learning. The students in the program—who came to SVA from all over the world and brought with them deep levels of expertise in journalism, art history, philosophy, and their own established forms of art writing and art making—were ready to question everything and very often worked harder than any others I have known. They continue to pose important challenges for criticism today, a legacy of the program that will stick around even when that great library is packed up and taken away.
Charles Stein
My seven years teaching my class in Levi’s program was among the most satisfying teaching experiences I have ever had. Smart and fascinating/fascinated students, an astonishingly various population of young writers. How could it be that people from so many anywheres would be interested in listening to me? Ha! I learned plenty. Hope they did too.
Lauren O’Neill-Butler
It’s very sad the program has come to an end as we desperately need new critical voices elevating public discourse now. It’s ending is also a reminder of how the landscape of higher education is changing … for the worse. I’m grateful to Levi for being so cognizant of both of these issues and to the staff and students. I know our conversations will continue regardless.
Alan Gilbert
What I most appreciated about the MFA in Art Writing program at SVA, where I had the privilege to teach in the fall of 2012, was its refusal to approach art through the lens of the market. Too many pieces of art criticism are press releases by other means, and I never had the sense that the program’s guiding pedagogical principle was to provide the tools for explaining an artist’s intentions. Rather, David Levi Strauss and the faculty he assembled aimed to understand the rhetorical, and at times magical, power images have always had, for better and for worse—and when in the service of power, usually the latter. The MFA in Art Writing program taught how to deconstruct these images while simultaneously reconstructing a writer’s art of vision. Its illustrious roster of alumni have graduated to make important contributions across the United States and around the world as writers, editors, curators, and activists. The program will be deeply missed.
Jessica Holmes, Editor of the Degree Critical journal, and Holding Everything Dear: Selections from Degree Critical and the School of Visual Arts MFA Art Writing Published Archive
When Degree Critical was established, about a year after the founding of the MFA Art Writing Program at the School of Visual Arts, it began, as so many digital publications did in 2007, as a blog. Its early years were characterized by a certain quality common to blogs in the mid-2000s: an element of the piecemeal, the hand-stitched that brought together the earliest pieces of writing.
Degree Critical underwent a number of changes in design and format over the ensuing years. The renegade spirit that distinguished the publication remained at the heart, however. What has always made it stand apart from other popular, online art writing publications is the surprising, “anything-can-happen” nature in its approach to art criticism. Degree Critical has always been open to, and encouraging of, alternate ways of considering critical writing. The mission statement of the Art Writing department has long been plain in its aims, and probably scores of the program’s alumni can recall the missive’s most storied line: This program is not involved in “discourse production” or the prevarications of curatorial rhetoric, but rather in the practice of criticism writ large, aspiring to literature.
The gathering together of these writings, representing some of the best of what Degree Critical has had to offer readers, is presented here as a memorial totem to the life of the Art Writing Program. If you are a first-time reader of Degree Critical, we hope this will offer you a little insight into the effervescent writing that has come out of the Art Writing Program over the years, the rigorous thought and the contemplative temper that made being a part of it such a unique experience.
Tributes from Alumni
Ann C. Collins
When I first met with Levi to talk about the MFA in Art Criticism & Writing program, I confessed that I had never written a piece of criticism, but he was certain I could learn. “In an essay,” he said, “you can travel as far as you want in any direction, and when you get lost, you can always come back to the art.” Implicit in that thought, I only later realized, is the notion that criticism requires the curiosity to venture far and the resolution to allow oneself to get disoriented in the process. A few months later, I found myself neck-deep in seminars, workshops, readings, and conversations, all of which invited my fellow students and me to move beyond ourselves into new ways of observing and thinking as we tried to find our footing in the writing of criticism. Levi’s words stayed with me throughout that time, and I think of them still. In the moments when there is nothing on the page but a trail of thoughts that have led me to the crumbling edge of a cliff I suspect will not hold, I do what Levi said. I return to the art and to the experience that each of us who had the privilege of spending time in that department carries with us, and I remember that getting lost is a necessary part of arriving at where you need to be.
Ben Swift
I always had a suspicion that if one had been able to sit for a long enough time in that little library on the sixth floor, reading book after book, talking and listening with whoever passed through, one might have been able to untangle the threads tying together the whole universe.
Less like a library and more like a huge machine for thinking in unexpected ways, the place seemed governed by the power of sortilege: a book pulled at random or a chance conversation would often draw you around an unexpected corner of thinking, and with your ideas pleasantly crashing down around you, you would be pulled into the fruitful realm of the unexpected.
I will miss such trips, though sometimes across harsh terrain. On them one could not have had better guides or companions.
Blessy Augustine
The Art Criticism and Writing program was like a two-year-long Japanese tea ceremony. Every day we sat in a circle and patiently contemplated the artwork or text before us. We handled each word delicately and thoughtfully, both in our reading and our writing. It was somewhere in the middle of the program that I even realized I wanted to be a writer, that I understood what writing meant. I think it remarkable how from all around the world we came here and found each other—students, teachers, rare books, three kinds of coffee pots—and nurtured each other. Though upset that the department’s physical space no longer exists, I think each of us is aware that its legacy will continue through everyone who passed through its doors.
Charles Schultz
I want to bring in the voices of two critics who were foundational to our beloved program, so that the energy and intelligence of their minds can be part of our tribute.
The first is Susan Sontag, from her book On Photography, published in 1977, though the essays appeared initially in the NY Review of Books and in her acknowledgements, she writes that were it not for the encouragement of her friends, specifically Barbara Epstein, Robert Silvers, and Don Erik Levine, the essays may not have happened at all.
From the first essay, In Plato’s Cave; this is how she ends:
It would not be wrong to speak of people having a compulsion to photograph: to turn experience itself into a way of seeing. Ultimately, having an experience becomes identical with taking a photograph of it, and participating in a public event comes more and more to be equivalent to looking at it in photographed form. That most logical of nineteenth-century aesthetes, Mallarme, said that everything in the world exists in order to end in a book. Today everything exists to end in a photograph.
And the other quote comes from John Berger, specifically from his book Another way of Telling. A book about photography that Berger made in collaboration with Jean Mohr, published in 1982. Berger acknowledges that this work would not have been possible without the Transnational Institute, which according to its online profile “is an international research and advocacy institute committed to building a just, democratic and sustainable planet.” Berger was one of the first fellows of the institute, which also initially supported his move from London to the French mountain village, Quincy.
Berger writes,
And in life, meaning is not instantaneous. Meaning is discovered in what connects, and cannot exist without development. Without a story, without an unfolding, there is no meaning. Facts can be fed into a computer and become factors in a calculation. No meaning, however, comes out of computers, for when we give meaning to an event, that meaning is a response, not only to the known, but also to the unknown: meaning and mystery are inseparable, and neither can exist without the passing of time. Certainty may be instantaneous; doubt requires duration; meaning is born of the two. An instant photographed can only acquire meaning insofar as the viewer can read into it a duration extending beyond itself. When we find a photograph meaningful, we are lending it a past and a future.
I framed the quotations this way to accentuate the value of friendship, of community, and to acknowledge the need for encouragement and support in the creative process. The writing program that fostered a community of creative and critical thinkers has closed, but the relationships that were developed and which form the true network of this community remain vibrantly open.
David Shuford
The clear focus of the Art Writing MFA Program at SVA was to refine the student’s writing craft, giving practical and aesthetic advice alike. But at the same time, there was a parallel emphasis on impacting the budding critic’s reading stance. Through the course of study, we were all faced with reading images as well as texts, where the material at hand—whether visual or linguistic—needed to be taken for what it actually contained, without burdening the object of attention with extraneous baggage pulled from outside. The program stressed this direct engagement with the work, eschewing dogmatic approaches, formulaic structures, and other writerly crutches. As reading and writing are resolutely entwined, the faculty’s syllabi were full of authors—many situated beyond an art-specific sphere—who quickly mutated from unfamiliar new material to cherished voices who could stoke an interior dialogue and impel conversations with others in the seminar room and beyond. Vilém Flusser, Édouard Glissant, Fleur Jaeggy, Fernand Deligny, Jill Johnston, Henry Corbin, and Raúl Ruiz are just some who took turns as catalysts, bringing in new frameworks, crushing older forms, and inspiring total commitment to the possibilities of a writing life concerned with culture. The reciprocal relation of writing and reading, of seeing and thinking, the continuous flow of words into idea and image and back again, this transformative maze was underscored by Levi and the other amazing professors at every turn, and as such I am forever grateful.
Hakim Bishara
I don’t know where I would be today, or what I would be doing, if David Levi Strauss hadn’t happened into my life in the fall of 2015 and radically transformed it. I was an unlikely candidate for his Art Writing program: a broke college dropout in his mid-30s facing a career crisis. I’d already given up on the dream of making a living from writing. Instead, I was getting by gigging whatever creative skills I had for heartless corporations, and hating every minute of it. To Levi this didn’t matter: he convinced me to apply to the program against all these odds. Somehow, he had confidence that it would work; I on the other hand was sure the application effort alone would end in total failure. He even fought the school’s administration to waive some bureaucratic requirements that stood in the way—namely that I didn’t even have proof of completing a BA. Now, thanks to him and to his wonderful then-assistant, artist Annette Wehrhahn, I have a life and a career much closer to what I always dreamt of having. It’s the stuff of fairy tales, but it turned out to be true: A kind person who believes in you more than you do yourself comes and offers you a once-in-a-lifetime opportunity. It’s then up to you to take it and run with it. For me—and for many others—that person was Levi.
I’ll keep mourning the closure of this unique program, which gave so many of its graduates a voice, a craft, and a place in the world. Looking back on its spirit of creative freedom and its defiance of ossified conventions of writing and criticism—I wonder how it existed within an academic institution in the first place. I’m lucky to have taken part in that dream while it lasted.
Kareem Estafan
David Levi Strauss’s Art Writing MFA program gave me tools I didn’t know I needed to write about art, tools that also enabled me to perceive the world in ways I hadn’t expected. As much as I learned certain “how tos” of art criticism, I was led along more intricate paths that reach at the roots of how we see and sense, how we come to know, and how we make meaning. The titles of certain courses I took—Criticism and Risk, Art and Information, Motion Capture, The Sublime and the Beautiful—are enough to illustrate the range of questions posed by a faculty consisting of critics, artists, poets, and philosophers. But this wouldn’t capture the unique pedagogies of figures like Michael Brenson, Ann Lauterbach, Claudia La Rocco, or Lynne Tillman, who, across their differences, share what I understand to be the quality that Levi valued above all: a dedication to cultural criticism that arises from sustained attention and ethical care more than from any particular discourse or “take.” Those same commitments, it turned out, sharpened our perception of all that was unfolding outside our classes—from Cairo’s Tahrir Square to the Occupy Wall Street encampment downtown, in my years—and not only of those events and objects delimited as “art.”
Katheryn Brock
The community of the Art Writing MFA saved my life as a writer. I entered the program with curiosity and a longing for an intellectual community. What I found became the ground for my political and aesthetic education, my development as a person, and a home for fellow travelers. I was a student in the most recent cohort to graduate, which meant over half of our education took place virtually due to the pandemic. Despite our mutual isolations, we read and discussed critical texts; we laughed and held space for each other’s Zoom exhaustion; we wrote theses that stretched the limits of form; we were mentored by professors who demonstrated care and intentionality in their teaching. My time in the program introduced me to a life built by the quality of my attention. It showed me—through teachers who were devoted to their craft, and through texts that illuminated the path—a way toward living.
Kurt Ralske
Great teachers transmit skills or knowledge; or, they empower the individual to teach themself; or, they create within the classroom a social space that becomes an egalitarian political structure to aspire to in the world; or, they serve as a model of how to fully engage with a question. Levi accomplished all these, and something else as well. More than simply “demonstrating engagement with a question,” Levi effectively infected us, his students, with an incurable disease. “How do images affect humans? What is the source of their power, and how do they obtain it? How should this power be handled?” This line of inquiry became the chronic condition, the lifelong ailment of those who studied with Levi. These questions, as revealed in their full beauty and horror by Levi, can’t ever be passed over, or put aside. The stakes are simply too high. Those of us who left Levi’s classroom with the affliction of images know that the permanency of this condition is proof of its central importance, and that to have contracted this disorder was, in fact, a fortuitous gift. We stare at images, the images stare back. We feel grateful.
Sahar Khraibani and Sumeja Tulic
We were standing on the green, putting,
and our recollections came to resemble history:
serious, but not too serious,
redundant—and so on.
Reading Ashbery always reminds us of Bases—two memorable classes that David Levi Strauss taught us. It is there and then that we came to accept that we are people of plurals—we stand on more than one ground. Yes, now and then, these tectonic plates move and collide, the earth shakes, and things break, but it is only to bring certain elements closer to each other. The Art Writing program was a cartographic guide not to certainty but to safety.
Walking into the beautiful and expansive library of the department gave a feeling that could only be matched by conversations we had with Levi and our mentors from the program, in and outside of the classroom. The practice of criticism, as we have been taught, requires making finer and finer distinctions amongst things, but most importantly it was a way to question fundamental notions about life and art.
Not only was the program grounds for expansion in a literary sense, but it also fostered pivotal friendships such as ours. We are forever grateful to our dear Chair and teacher David Levi Strauss without whom we would never have embarked on this journey—and so on.
Will Fenstermaker
The Art Criticism & Writing program at the School of Visual Arts (which became “Art Writing” after I graduated in 2016) did not teach critical theory, curatorial practices, or really any other methodology for approaching art—other than, of course, the practice of writing. Incidentally, this is why the program was accredited as an MFA. On the first day of class, Levi brought two artworks in from his car—a blue saddle painting by Ron Gorchov and a series of frames Kurt Ralske excerpted from Carl Theodor Dreyer’s The Passion of Joan of Arc—set them on the table and (in my memory, he’s departing the room, but he may have remained silently) instructed us to write. Later, he underlined the parts that “felt alive.” Academic insights and other forms of received wisdom were left unmarked, deemed callow; underscored was the language that bluntly communicated the effect of the object’s presence. It was an exercise in forgetting what we thought we knew and learning to see. When in doubt, whenever you’re stuck, teachers reminded us over the years, go back and look longer, look harder. I came to think of writer’s block as something that lives in the punctum caecum, where the retina meets the optic disk and the eye is blind. Something curious happens in the synapses between the eyes and brain, the brain and fingers … if you’ve spent enough time looking, they fire in inarticulable patterns that nonetheless cohere into language. It took most people two years to pass through the Art Criticism & Writing program, or just long enough to begin developing this obscure mental procedure. The class of 2016 comprised seven students. We deemed bad criticism a form of violence against art, and good criticism a way to augment its visual potency. These are mystical processes, to be sure, but we were encouraged to embrace magic and alchemy.
It was the only school of its kind in the world, and it only lasted 15 years. The day I learned, in 2020, that it would shutter was one of the most difficult days of that dismal year. Whatever comes after, whomever wants to nurture the next generation of art critics, will have to account for its absence.
Zi Lin
To be an independent critic is a hard thing in China, because it takes time to write a quality review on an exhibition with little payment, or, most of the time, no payment at all. So I have to earn money by other means. But I am proud of myself, for no matter how hard my financial situation may be, I have never compromised my independence for money or other reasons, because I know that in some parts of this world, my fellow writers from our program are doing the same; and because I know that, one day, If I were to stand in front of Levi, I wouldn’t feel any ashamed of my deeds.
Thanh Tâm Tuyền là một tác gia chính yếu đã làm mới nền văn học miền Nam, trước 1975, và góp phần tạo nên một khúc quành cho văn học Việt Nam nói chung trong nửa sau thế kỷ 20. Ông đã làm mới câu thơ, bài thơ, ý thơ và quan niệm thi ca Việt Nam. Ông cũng làm mới câu văn xuôi, cách kể chuyện bắt đầu từ truyện Bếp lửa.
